Spaanse ruiter

Namen

Wetenschappelijk: Cirsium dissectum

Nederlands: Spaanse ruiter

Frysk: Soldatekwast

English: Meadow Thistle

Français: Cirse anglais

Deutsch: Englische Kratzdistel

Familie: Composietenfamilie, Asteraceae (Compositae)

Geslacht: Cirsium, Vederdistel

Kruising: Spaanse ruiter kan een bastaard vormen met Kale jonker (Cirsium x forsteri)


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl

Naamgeving: Cirsium is afkomstig van het Griekse woord kirsos (gezwollen ader of spatader). Distels werden vroeger als remedie hiertegen gebruikt. Dissectum betekent diep uitgesneden.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni en juli.

Afmeting: 20-100 cm.


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


© Frank van Gessele - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Wortels: Een wortelstok met uitlopers. Spaanse ruiter groeit in groepen.


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org

Stengels: De rechtopstaande, grijsachtig groene stengels zijn spinragachtig behaard, meest niet vertakt, niet gevleugeld en dragen één bloemhoofdje.


© John Breugelmans - verspreidingsatlas.nl


© Annie Vos - verspreidingsatlas.nl


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Liliane Roubaudi - CC BY-SA 2.0 FR

Bladeren: De bladeren zijn langwerpig tot lijnvormig. Naar de voet zijn ze steelachtig versmald en hebben aan de basis twee min of meer stengelomvattende oortjes. Verder kan de rand gaaf tot gelobd zijn en dan met breed driehoekige gave slippen en zachte stekels. Van boven zijn ze behaard en van onderen witviltig.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Bloemen: Tweeslachtig. De paarsrode bloemhoofdjes staan meestal afzonderlijk op een lange bloemsteel en zijn 2-3 cm. De omwindselbladen zijn langwerpig, spinnenwebachtig behaard en staan niet af. De buitenste zijn stekelpuntig.


Binnette - CC BY-SA 3.0


HenkvD - CC BY-SA 3.0


Piet Bremer - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© John Breugelmans - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


Piet Bremer - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op vochtige tot vaak vrij natte, matig voedselarme, niet bemeste, meestal zwak zure of soms kalkhoudende grond (veen, venig zand, leem en klei). Het grondwaterpeil ligt het hele jaar vrij dicht onder het maaiveld.

Groeiplaatsen: Grasland (bauwgrasland, schraal hooiland en laaggelegen veenachtig grasland), bermen, zeeduinen (duinvalleien) en heide (moerassige plaatsen).

Verspreiding

Wereld: West-Europa. Van de Pyreneeën tot in Noordwest-Duitsland, Noord-Engeland en Ierland.

Spaanse ruiter - Cirsium dissectum

Nederland: Zeldzaam in laagveenstreken, in Drenthe, Zuidoost-Fryslân, Noord-Brabant en op de Waddeneilanden en zeer zeldzaam in de Hollandse duinen, in het oosten en midden van het land en in het rivierengebied.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems. Beschermd.

Spaanse ruiter

verspreidingsatlas.nl

Spaanse ruiter x Kale jonker

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Waarschijnlijk op dit moment alleen nog maar in de omgeving van Herselt.
Rode lijst. Met verdwijning bedreigd.

Spaanse ruiter - Cirsium dissectum

Wallonië: Uitgestorven of heel misschien nog zeer zeldzaam. Vroeger in Brabant en de Ardennen.
Rode lijst. Verdwenen uit Wallonië.

Oude illustraties

Flora Batava, deel 6, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1832)

© 2001-2017 K.M. Dijkstra