Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Spiesmelde - Atriplex prostrata

Andere namen

Frysk: Dongstok

English: Spear-leaved Orache

Français: Arroche hastée

Deutsch: Spießblättrige Melde

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Caryophyllales

Familie: Amaranthaceae (Amarantenfamilie)

Geslacht: Atriplex (Melde)

Soort: Atriplex prostrata

Naamgeving (Etymologie): Atriplex komt van het Griekse a (niet) en trephein (voedend), dus planten, die niet geschikt zijn als voedsel. Prostrata betekent tegen de grond geworpen.

Een andere soort: Gesteelde spiesmelde (Atriplex longipes)
Op zilte plaatsen komt een zeldzame, afwijkende vorm (of soort) voor (Atriplex prostrata var. longipes of Atriplex longipes). Deze heeft in de oksels van de zijstengels vrouwelijke bloemen, die soms een lange bloemsteel (tot 2 cm) hebben en met dunne steelblaadjes met dikke, iets uitspringende nerven. De bladen onder aan de hoofdstengel hebben een wigvormige voet. De plant blijft kleiner (10 tot 40 cm). Gesteelde spiesmelde is voornamelijk bekend uit Noord-Europa. De verschillen met Spiesmelde zijn niet scherp.
Atriplex longipes is lange tijd als variëteit van A. prostrata beschouwd en de exacte verspreiding is nog steeds slecht bekend door verwarring met algemenere Atriplex-soorten. Waarschijnlijk is de soort kustgebonden, al blijkt dat niet uit de meldingen. Zowel Stace als de Flora Gallica geven echter aan dat A. longipes gebonden is aan vloedmerk in de duinen en aan rotskusten. Het verschil met de algemenere A. prostrata en A. patula is vooral te vinden in de vruchten: onder in de bloeiwijze, vaak daarvan min of meer losstaand, zijn vruchten te vinden die langer zijn dan 12 mm, met stelen die > 70 % van de lengte van de vruchtbladen zijn. Dit is ook een verschil met de bastaard A. prostrata x longipes (A. x gustafssoniana), die kortere vruchten heeft en nooit zulke lange stelen. Atriplex longipes wordt beschouwd als een noordelijke soort, maar de Europese verspreiding is, evenals de Nederlandse, slecht bekend. Opgaven dienen gepaard te gaan van goede foto's van de vruchten of van herbariummateriaal.
Rense Haveman, 2016 - CC BY-SA 3.0


Gesteelde spiesmelde
© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Gesteelde spiesmelde
Bas Kers - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Gesteelde spiesmelde
Bas Kers - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Gesteelde spiesmelde
© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Gesteelde spiesmelde
© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Gesteelde spiesmelde
Bas Kers - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Gesteelde spiesmelde
Eckhard Garve - CC BY-SA 3.0


Gesteelde spiesmelde
Eckhard Garve - CC BY-SA 3.0

Kruising: Spiesmelde kan ook een bastaard vormen met Gesteelde spiesmelde (Atriplex x gustafssoniana).

Beschrijving(Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juli, augustus en september.

Afmeting: 20-90 cm.


Jcomeau ictx - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


© Valentine Kalwij - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Wortels


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De rechtopstaande of liggende stengels verkleuren vaak rood. Aan het onderste deel van de hoofdstengel groeien kruisgewijs staande zijstengels en bladeren.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De onderste bladeren zijn spiesvormig-driehoekig, met meestal zijwaarts gerichte zijslippen (soms terugwijzend tot schuin naar voren). De bladvoet is afgeknot-wigvormig. Jonge bladeren zijn melig behaard.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


http://www.kuleuven-kulak.be


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De bloemen groeien in vrij dichtbloemige pluimen, die in het onderste deel bebladerd zijn.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Het beursje is driehoekig (niet spiesvormig), al dan niet getand, op de rug al of niet met knobbels, aan de voet afgerond of iets hartvormig en alleen daar vergroeid. Tweezaadlobbig.


Carole Ritchie - USDA-NRCS PLANTS Database


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op vochtige, zeer voedselrijk, met name stikstofrijke, vaak vrij zware grond, maar ook wel op zand. Ook op zilte plaatsen (klei, zavel, stenige plaatsen en soms zand).

Groeiplaatsen: Op vloedmerk aan de rand van kwelders (schorren), tussen stenen van zeedijken, zand- en grindstranden, zeeduinen, akkers, tuinen, braakliggende grond, omgewerkte grond, ruigten, waterkanten (langs greppels en rivieren), ruderale plaatsen (bij mesthopen) en bermen (omgewerkte plaatsen).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Europa. Nu in een groot deel van het noordelijk halfrond. Ook in Nieuw-Zeeland en Australië.


gbif.org

Spiesmelde


gbif.org

Gesteelde spiesmelde (Atriplex longipes)

Nederland: Algemeen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Spiesmelde

verspreidingsatlas.nl

Gesteelde spiesmelde (Atriplex longipes)

verspreidingsatlas.nl

Spiesmelde x Gesteelde spiesmelde (Atriplex x gustafssoniana)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen, maar zeldzamer in de Kempen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Spiesmelde - Atriplex prostrata

Wallonië: Algemeen, maar zeldzamer in de Ardennen, met name ten zuiden van Samber en Maas.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 18, Jan Kops en F.W. van Eeden (1889)


Flora Batava, deel 18, Jan Kops en F.W. van Eeden (1889)


Flora Batava, deel 18, Jan Kops en F.W. van Eeden (1889)


Flora Batava, deel 18, Jan Kops en F.W. van Eeden (1889)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

   

© 2001-2018 K.M. Dijkstra