Wilde planten in Nederland en België

 Nederlandse namen   Wetenschappelijke namen 

Stalkaars - Verbascum densiflorum

Frysk: Wolkrûd

English: Dense-flowered Mullein

Français: Molène faux-bouillon-blanc

Deutsch: Großblütige Königskerze

Synoniemen: Verbascum thapsiforme

Familie: Scrophulariaceae (Helmkruidfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Verbascum is een verbastering van barbascum (gebaard), planten bedekt met vilt en voorzien van gebaarde meeldraden. Densiflorum betekent met dicht opeenstaande bloemen.

Kruising: Stalkaars kan een kruising vormen met Zwarte toorts (Verbascum nigrum x densiflorum).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 0,30-1,80 meter.


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Wortels: Een penwortel.


storage.idigbio.org -
CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org -
CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org -
CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org -
CC BY-NC 3.0

Stengels: Stalkaars heeft één of meerdere rechtopstaande, behaarde stengels, die in het onderste deel meestal niet vertakt zijn. In het bovenste deel kan de stengel zich wel vertakken.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Marie Portas - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR

Bladeren: De plant vormt in het eerste jaar een bladrozet. De grote, geelgroene bladeren zijn wollig behaard. Ze zijn langwerpig, vaak enigszins ruitvormig, gekarteld tot getand en hebben een lange spits. De verspreidstaande stengelbladeren lopen vrijwel af tot het voorafgaande blad.


kuleuven-kulak.be/bioweb


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloeiwijze heeft onderaan korte zijtakken. In de aarvormige bloeiwijze zitten de bloemen in kluwens bij elkaar. De 3-5 cm grote, lichtgele bloemen zijn vrij vlak. De onderste twee meeldraden zijn langer dan de overige. De beide onderste helmdraden zijn 1,5 tot 2 maal zo lang als hun lang aflopende, oranje helmknoppen. Ze zijn aan de top vrijwel kaal. De bovenste drie meeldraden hebben wit-wollige helmdraden. De stempel loopt schuin langs de stijl af (lijn-spatelvormig). De schutbladen zijn 1½-4 cm lang.


© Niels Jeurink - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. Tweezaadlobbig.


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Pleple2000 -
CC BY-SA 3.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op droge, matig voedselarme, kalkrijke, verstoorde grond (rivierzand, duinzand, zavel, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Rotsachtige plaatsen, zeeduinen, ruigten (kalkrijke ruigten), tussen straatstenen, kapvlakten, rommelplekken in houtwallen, steile kanten, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), haventerreinen, industrieterreinen, afgravingen (zandgroeven), braakliggende grond, bermen (open plaatsen) en grasland (ruige, begraasde kalkhellingen).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Zuidwest-Azië, Marokko en Zuid-, Midden- en Oost-Europa. Elders soms ingeburgerd.

Nederland: Vrij algemeen, maar zelzaam in Noord-Nederland.

Vlaanderen: Vrij zeldzaam in het Maasgebied en in stedelijke omgeving. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.


Wallonië: Vrij zeldzaam in het Maasgebied en in Lotharingen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Toepassingen

De bloemen zijn medicinaal in gebruik, onder meer in hoestsiroop.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1914)

© 2001-2020 K.M. Dijkstra