Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Stijve naaldvaren - Polystichum aculeatum

Andere namen

Frysk: Stive triedfear

English: Hard Shield Fern

Français: Polystic à aiguillons

Deutsch: Dorniger Schildfarn

Verouderde of andere namen: Polystichum lobatum

Classificatie

Klasse: Pteropsida

Orde: Filicales

Familie: Dryopteridaceae (Niervarenfamilie)

Geslacht: Polystichum (Naaldvaren)

Soort: Polystichum aculeatum

Naamgeving (Etymologie): Polystichum komt van het Griekse polus (veel) en stichos (reeks), hetgeen slaat op de vele rijen vruchthoopjes op de bladen. Aculeatum betekent stekelig.

Kruising: Stijve naaldvaren kan een bastaard vormen met Zachte naaldvaren (Polystichum x bicknellii)


Polystichum x bicknellii
Piet Bremer - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Polystichum x bicknellii
© Sipke Gonggrijp - verspreidingsatlas.nl


Polystichum x bicknellii
© Sipke Gonggrijp - verspreidingsatlas.nl


Polystichum x bicknellii
© Sipke Gonggrijp - verspreidingsatlas.nl

Opmerking: Stijve naaldvaren heeft als voorouders Zachte naaldvaren (Polystichum setiferum) en Lansvaren (Polystichum lonchitis).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Sporenplant.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Rijpe sporen: Juli, augustus en september.

Afmeting: 25-90 cm.


Roland zh - CC BY-SA 3.0


MPF - CC BY 2.5


Bernd Haynold - CC BY-SA 3.0


michael clarke stuff - CC BY-SA 2.0

Wortels: De rechtopstaande wortelstok steekt als een stammetje vrij hoog boven de grond uit.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org

Stengels: De korte bladsteel (tot 1/5 keer zo lang als het blad) is dicht begroeid met rood-bruine schubben.


MurielBendel - CC BY-SA 4.0


MurielBendel - CC BY-SA 4.0


Olivier Pichard - CC BY-SA 3.0


Rasbak - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De wintergroene bladeren groeien rechtop in een trechtervorm. Ze zijn glanzend donkergroen, leerachtig, langwerpig, zowel boven als naar de voet versmald, dubbel geveerd, en naar de top afnemend. De onderste, korte deelblaadjes zijn niet tot op de as ingesneden.


Omar Pokorni - CC BY-NC-SA 3.0 NL


michael clarke stuff - CC BY-SA 2.0


MurielBendel - CC BY-SA 4.0


MurielBendel - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Sporen. De kleine sporenhoopjes groeien met vier of vijf in één rij aan beide kanten van de middennerf van een deelblaadje.

Biotoop

Bodem: Beschaduwde plaatsen op vochtige, voedselarme, maar stikstofrijke, humeuze, kalkrijke, meestal stenige grond (zand, mergel en puin).

Groeiplaatsen: Bossen (kalkrijke bossen, op steile kanten in oude loofbossen, bijv. wanden van diepe greppels en langs holle wegen en soms in naaldbossen), struwelen, soms onder dicht struwelen van Duindoorn, op beschutte vochtige oude muren (sluismuren) en op steenglooiingen.

Verspreiding

Wereld: Gematigde en warme gebieden. In Europa voornamelijk in het middengebergte.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg en Flevoland. Elders zeer zeldzaam (in stedelijke gebieden).
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.

Stijve naaldvaren

verspreidingsatlas.nl

Stijve naaldvaren x Zachte naaldvaren (Polystichum x bicknellii)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Het meest in de Leemstreek en de Voerstreek.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.


Wallonië: Vrij zeldzaam in de Kalkstreek, de Leemstreek, Lotharingen en de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 19, Jan Kops en F.W. van Eeden (1893)


Flora Batava, deel 19, Jan Kops en F.W. van Eeden (1893)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra