Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Stofzaad - Monotropa hypopitys

Frysk: Stofsied

English: Yellow Bird's-nest

FranÁais: Sucepin

Deutsch: Fichtenspargel

Synoniemen: Monotropa hypopithys

Familie: Ericaceae (Heifamilie)

Naamgeving (Etymologie): Stofzaad heet zo omdat het zaad heeft dat zeer klein is. Monotropa komt van Grieks monos (ťťn) en tropos (levenswijze). Een verwijzing naar zijn eenzame groei in bossen.

Ondersoorten: Behaard stofzaad (Monotropa hypopitys subsp. hypopites) en Kaal stofzaad (Monotropa hypopitys subsp. hypophegea).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Parasiet.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli en augustus.

Afmeting: 10-30 cm.


kuleuven-kulak.be/bioweb


© Bert Blok - verspreidingsatlas.nl


Jaap Wisman -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


H. Krisp -
CC BY 3.0

Wortels: De wortels vormen een vogelnestachtige kluwen van vlezige, koraalachtige wortels.


plantdata.bio.cmich.edu -
CC BY-NC 3.0


hasbrouck.asu.edu -
CC0-1.0


bisque.cyverse.org -
CC BY-NC 3.0


bisque.cyverse.org -
CC0-1.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn bleekgeel tot bijna wit. Later worden ze zwart. Ze hebben geen bladgroen, zijn bros, niet vertakt en dragen schubben.


© John Breugelmans - verspreidingsatlas.nl


Aorg1961 -
GFDL


Walter Siegmund -
CC BY-SA 3.0


Walter Siegmund -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: De schubvormige bladeren zijn bleekgeel tot bijna wit en 1-2 cm lang.


Willie Riemsma -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Bff -
CC BY-SA 3.0


Aorg1961 -
GFDL


Qwert1234 -
CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen zitten in een dichte, knikkende, maar later opgerichte trosmet acht tot vijftien bloemen. De zittende bloemen zijn klokvormig en viertallig, behalve de topbloem. Deze is iets groter en meestal vijftallig. De kelk is vaak wat onregelmatig en heeft vrije kelkbladen of steelblaadjes. De kroonbladen vertonen aan de voet een uitzakking. De stempel is trechtervormig, licht geel en scheidt een kleverig vocht uit. Ze kunnen behaard of kaal zijn.


kuleuven-kulak.be/bioweb


Walter Siegmund -
CC BY-SA 3.0


kuleuven-kulak.be/bioweb


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een doosvrucht. De rechtopstaande vruchten zijn rondachtig. Tweezaadlobbig.


Willie Riemsma -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Aorg1961 -
GFDL


Qwert1234 -
CC BY-SA 3.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Beschaduwde plaatsen op vrij vochtige tot droge, voedselarme, kalkhoudende grond. Vaak op plekken met nauwelijks andere ondergroei (zand, soms leem of mergel). Stofzaad parasiteert op de wortels van houtige planten.

Groeiplaatsen: Bossen, zeeduinen (Kruipwilg- en duindoornstruweel en oude landgoedbossen aan de binnenduinrand).

Verspreiding

Wereld: Gematigde streken op het noordelijk halfrond.

Nederland: Zeldzaam. Het meest nog  in de duinen. Zeer sterk afgenomen.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam.
WalloniŽ:
Zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, ÷sterreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomť (1885-1905)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's NatŁrlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL