Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Strandbiet - Beta vulgaris subsp. maritima

Frysk: Seebyt

English: Sea Beet

FranÁais: Bette maritime

Deutsch: WildrŁbe

Synoniemen: Beta maritima

Familie: Amaranthaceae (Amarantenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Beta kan genoemd zijn naar de letter BŤta, een verwijzing naar de vorm van het blad. Het Keltische bett betekent rood, naar de wortelkleur, maar mogelijk is het ook afkomstig uit het Grieks en Latijn: meta dat de spindelvormige knol betekent, of het komt van het Keltische bwyd of biadh (voedsel of voeding). Vulgaris betekent gewoon en maritima van of aan de zee.

Ondersoort: Biet (Beta vulgaris, subsp. vulgaris) is forser (tot meer dan 1 meter) en de rozetbladeren zijn groter (tot 30 cm). Biet heeft een hartvormige voet en de bloemkluwens bevatten meer bloemen (tot acht). Biet wordt veel gekweekt en komt ook verwilderd voor.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend, eenjarig of tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt of therofyt.

Hoofdbloei: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 30-80 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: De wortels zijn niet verdikt tot verdikt.


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De dunne, meestal opstijgende, maar soms rechtopstaande stengels zijn kaal en vaak rood aangelopen. Dikwijls vallen de bloeistengels om, waarbij zich in de bladoksels nieuwe rozetten vormen. De top van de stengel buigt bij het verder uitgroeien weer recht omhoog.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De brosse rozetbladen worden tot 10 cm groot. Ze zijn glanzend donkergroen, leerachtig, eirond tot hartvormig of langwerpig driehoekig, hebben een gave rand en zijn aan de voet in de bladsteel versmald. Vaak sterven ze al tijdens de bloei af. De stengelbladen zijn kleiner en gegolfd.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. Bloemkluwens met ťťn tot drie bloemen. De aaris smal, vertakt en bebladerd. De bloemen zijn groen of roodachtig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


kuleuven-kulak.be/bioweb

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Vruchten worden omgeven door de kurkachtig verdikte bloemdekbladen. Ze groeien met een aantal in een kluwen bij elkaar. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Claire Felloni - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op vochtige, voedselrijke grond (duinzand en stenige plekken).

Groeiplaatsen: Aan de voet en tussen stenen van zeedijken, grazige zeedijken, zeeduinen (aan de voet van duintjes, tussen vloedmerk vermengd met zand en schelpen), tussen rijshout, kiezelstranden, drogere delen van kwelders (schorren) en zandige vloedmerken aan de randen van schorren en zeeweringen, strandvlakten en haventerreinen (havenkommen).

Verspreiding

Wereld: Strandbiet: In het Middellandse-Zeegebied, langs de West-Europese kusten en langs de ingang van de Oostzee.
Biet: In alle werelddelen.

Strandbiet

Biet

Nederland: Strandbiet: Zeldzaam. Een kustplant.
Biet: Verwilderd, maar niet ingeburgerd.

Strandbiet

Biet

Vlaanderen: Strandbiet: Vrij zeldzaam  vlak langs de kust. Elders zeer zeldzaam.
Biet: Vrij algemeen.
WalloniŽ:
Strandbiet: Niet in WalloniŽ.
Biet: Zeldzaam.

Strandbiet

Biet

Wetenswaardigheden

Strandbiet is de stamouder van de gekweekte biet, suikerbiet, enz.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Beta vulgaris

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 5, Johann Carl Krauss (1800)


Beta vulgaris

Cruijdeboek, deel 5, Rembert Dodoens. Cruyden, wortelen ende vruchten, diemen in die spijse ghebruyckt (1554)


Beta vulgaris

Flora von Deutschland, ÷sterreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomť (1885)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Beta vulgaris

Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's NatŁrlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL