Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Strandduizendguldenkruid - Centaurium littorale

Andere namen

Frysk: Dúnsentaulis

English: Seaside Centaury

Français: Strandtausendgüldenkraut

Deutsch: Petite centaurée du littoral

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Gentianales

Familie: Gentianaceae (Gentiaanfamilie)

Geslacht: Centaurium (Duizendguldenkruid)

Soort: Centaurium littorale

Naamgeving (Etymologie): Centaurium is afkomstig van een Griekse sage. Volgens deze Griekse sage gebruikte de Centaur Chiron de plant als geneeskruid en heelde de wonden van Hercules. Later werd de naam veranderd in centum auri (100 goudstukken of 100 gulden als waardering van het kruid). In het Nederlands werd het getal met een 0 uitgebreid en werd zo 1000. Littorale betekent trand- of oeverbewonend.

Kruising: Strandduizendguldenkruid kan een bastaard vormen met Echt duizendguldenkruid (Centaurium x intermedium).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig, tweejarig of soms meerjarig (driejarig).

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juli, augustus en september.

Afmeting: 7-25 cm.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


HermannSchachner - CC0

Wortels:


Marco Banzato - CC BY-NC-ND 4.0


Marco Banzato - CC BY-NC-ND 4.0


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org

Stengels: Eén of meer rechtopstaande of soms liggend-opstijgende en in een kring uitgespreide bloeistengels. De stengel is vierkantig met vier smalle lijsten. De stengel vertakt zich in de bloeiwijze.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De bladeren vormen eerst een wortelrozet. De kruisgewijs tegenoverstaande bladen zijn langwerpig tot lijnvormig en met één tot drie onduidelijke nerven. De onderste bladen zijn hooguit 3-5 mm breed.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien in tamelijk dichtbloemige, iets schermvormige bloeiwijzen. Ze zijn roze, 1,1-1,4 cm en niet gesteeld. De kroonslippen zijn langer dan 0,5 cm. De kroonbuis is bij het opengaan van de bloemen even lang of korter dan de kelk. De zoom is iets verdiept. De stijl is lang en dun en heeft een schijfvormige stempel. Er zijn vijf meeldraden.


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


HermannSchachner - CC0

Vruchten: Een doosvrucht. Deze is ongeveer even lang als de kelk. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Marco Banzato - CC BY-NC-ND 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pionier) op matig voedselarme, vochtige tot natte, kalkrijke, meestal enigszins zilte, meestal humusarme zandgrond.

Groeiplaatsen: Zeeduinen (jonge duinvalleien, braakliggende duinakkertjes en groene stranden), soms binnendijks op zilte terreinen, opgespoten grond, in afgesloten zeegaten op droogvallende zandplaten.

Verspreiding

Wereld: Zoutgebieden in West-Azië, Oost- en Midden-Europa en kuststreken langs de Oostzee en de Noordzee. In Groot-Brittannië voornamelijk aan de westkust.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen aan de kust, plaatselijk vrij algemeen in Zeeland en rond Amsterdam en zeer zeldzaam in Flevoland.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.

Strandduizendguldenkruid

verspreidingsatlas.nl

Echt duizendguldenkruid x Strandduizendguldenkruid
(Centaurium x  intermedium)

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam langs de kust.
Rode lijst. Zeer zeldzaam. Beschermd.


Wallonië: Niet in Wallonië.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


A
Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra