Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Tuinwolfsmelk - Euphorbia peplus

Frysk: WartekrŻd

English: Petty Spurge

FranÁais: Euphorbe omblette

Deutsch: Garten-Wolfsmilch

Synoniemen:

Familie: Euphorbiaceae (Wolfsmelkfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Wolfsmelk heeft te maken met het giftige melksap dat vrijkomt als de stengels doorbreekt. Het sap heeft een bijtend en branderig (met name voor huid en ogen) effect en de 'wolf' (in de betekenis van de duivel) werd gezien als de veroorzaker.
Er zijn twee verklaringen van de wetenschappelijke naam Euphorbia.
1. Euphorbia is genoemd naar Euphorbios, de Griekse lijfarts van koning Juba de Tweede van MauretaniŽ. Hij gebruikte planten van het geslacht Euphorbia als geneeskruid.
2. Euphorbia komt van eu (goed) en pherboo (voeden), omdat het melksap werd gebruikt ter genezing van teringlijders.
Peplus komt van het Griekse peplos (mantel), duidend op de omwindselbladen, die de bloemen als een mantel beschutten.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 7-30 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb

Wortels: Een penwortel.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - CC BY-SA 4.0


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De kale, gladde en echtopstaande stengels hebben twee of meer zijtakken aan de voet. Vaak zijn ze wat rood aangelopen.


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


Harry Rose -
CC BY 2.0


Harry Rose -
CC BY 2.0

Bladeren: De verspreidstaande, langgesteelde bladeren zijn eivormig tot vrijwel rond, hebben een gave rand en een stompe top. Aan de voet zijn ze versmald in de steel.


kuleuven-kulak.be/bioweb


Harry Rose -
CC BY 2.0


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


Rasbak -
CC BY-SA 3.0

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De bloeiwijze bevat drie scherm-stralen. De schijnbloemen zitten half verstopt tussen de tegenoverstaande, driehoekig-eironde schutbladen. Deze zijn even groen als de echte bladeren. De klieren van het omwindsel hebben de vorm van een halve maan en lopen in twee lange punten uit. Mannelijke bloemen met vier meeldraden en vrouwelijke bloemen met bovenstandig vruchtbeginsel met drie stijlen en drie stempels.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb

Vruchten: Een kluisvrucht. De vruchten zijn 2,8-3 mm. Ze zijn glad en min of meer driehoekig. Langs elk van de scheidingswanden tussen de drie vruchthokken staan twee vleugellijsten, die gescheiden worden door een groef. De zaden zijn bleekgrijs met donkere putjes. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


Carole Ritchie - USDA-NRCS PLANTS Database


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, open plaatsen (pioniervegetatie) op matig vochtige, voedselrijke, humusrijke grond (van zand tot lichte klei).

Groeiplaatsen: Heggen, tuinen, moestuinen, akkers, omgewerkte grond, plantsoenen, tegen muren, tussen straatstenen, begraafplaatsen en boomgaarden.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit het Middellandse-Zeegebied en Midden-Europa. Nu in alle werelddelen, in gebieden met een gematigd klimaat, al ontbreekt het in grote gebieden.

Nederland: Algemeen, maar maar minder algemeen in het oosten van het land en op de Veluwe.

Vlaanderen: Algemeen.
WalloniŽ:
Algemeen, maar zeldzaam in Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Cruijdeboek, deel 3, Rembert Dodoens. Wortelen, medecynale cruyden, ende quaden hinderlijcke ghewassen (1554)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL