Wilde planten in Nederland en België

Uitstaande vetmuur - Sagina micropetala

Frysk: Utsteande fetmier

English:

Français: Sagine dresseé

Deutsch: Aufrechtes Mastkraut

Synoniemen: Tengere vetmuur, Sagina apetala subsp. erecta

Familie: Caryophyllaceae (Anjerfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Sagina betekent meststof. De planten werden meer als mest dan als voedsel gebruikt. Volgens anderen komt sagina echter van saginare (vetmesten). Mogelijk i.v.m. het voeren van vee (bijv. ganzen), die werden vetgemest met sagina. Micropetala betekent met kleinevbloemblaadjes.

Ondersoorten: Tot voor kort werden Donkere vetmuur en Uitstaande vetmuur beschouwd als één soort: Tengere vetmuur (Sagina apetala). Later werd Tengere vetmuur verdeeld in twee ondersoorten: Donkere vetmuur (Sagina apetala subsp. apetala) en Uitstaande vetmuur (Sagina apetala subsp. erecta). Tegenwoordig worden ze opgevat als twee afzonderlijke soorten: Donkere vetmuur (Sagina apetala) en Uitstaande vetmuur (Sagina micropetala).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Hoofdbloei: Mei t/m juli.

Afmeting: 2-15 cm.


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Wortels: Er is één wortelstelsel.


Kees van Reenen -
CC BY-NC-ND 4.0


Naturalis Biodiversity Center -
CC0-1.0


Meise Botanic Garden Herbarium -
CC BY-SA 4.0


Meise Botanic Garden Herbarium -
CC BY-SA 4.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn draaddun en sterk vertakt. De bloemsteel is na de bloei aan de top gebogen, maar gaat later weer rechtop staan.


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Bladeren: De lichtgroene bladen vormen geen rozet. Ze zijn meestal kaal, maar soms groeien er klierharen op de bladen en aan de voet stijve wimperharen. Ze lopen uit in een 0,3 mm lang stekelpuntje.


Cor Nonhof - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Bloemen: Tweeslachtig. De kelkbladen zijn kaal en 1-1,6 mm lang en staan in de vruchttijd meestal rechtaf. De buitenste twee kelkbladen zijn stomp of iets kapvormig. In de knop hebben de kelkbladen een roze-rode rand.


Cor Nonhof - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


uitgebloeid
Cor Nonhof -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: In de vruchttijd staan de kelkbladen onder de doosvrucht als een ster uitgespreid (recht afstaand), de twee binnenste kelkbladen zijn stomp, de twee buitenste zijn spits of hebben een kort stekelpuntje. De doosvrucht steekt voor minstens 12% buiten de kelk uit. Tweezaadlobbig.


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Dominique Remaud -
CC BY-SA 2.0 FR


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pionier) op droge tot iets vochtige, matig voedselrijke en vaak stenige grond (tredplant).

Groeiplaatsen: Langs spoorwegen (spoorwegterreinen), industrieterreinen, braakliggende grond, bermen (omgewerkte plaatsen), akkers (in ploegvoren van braakliggende akkers op zandige klei en löss), bermen (langs paden en wegen), tussen straatstenen, op gruispaden en aan de voet van lage muurtjes.

Verspreiding

Wereld: Zuid-, Midden- en West-Europa.

Nederland: Algemeen. Het meest in stedelijke gebieden.

Vlaanderen: Algemeen.
Wallonië:
Vrij zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten). Donkere vetmuur en Uitstaande vetmuur


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Svensk botanik, deel 8, J.W. Palmstruch e.a. (1807-1838)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 2, J.E. Sowerby (1864)


Flora Londinensis, deel 5, William Curtis (1784-1788)

2001-2022 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL