Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Veenmosorchis - Hammarbya paludosa

Frysk: Malaksis

English: Bog Orchid

FranÁais: Malaxis des tourbiŤres

Deutsch: Weichwurz

Synoniemen: Malaxis paludosa

Familie: Orchidaceae (OrchideeŽnfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Hammarbya is ontleend aan het Zweedse plaatsje Hammarby, nabij Uppsala, waar Linnaeus een zomerverblijf had. Paludosa betekent het moeras bewonend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Hoofdbloei: Juli en augustus.

Afmeting: 7-20 cm.


Orchi -
CC BY-SA 3.0


Orchi -
CC BY-SA 3.0


Orchi -
CC BY-SA 3.0


Hans Dekker - freenatureimages.eu

Wortels: Aan de voet zitten twee boven elkaar staande, eirondem groenachtige stengelknollen met ťťn wortel. Beide knollen zijn door een steel van ongeveer 1 cm lengte met elkaar verbonden (eigenlijk is dat het stengellid ertussen).


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


sweetgum.nybg.org -
CC BY-NC 3.0

Stengels: Een kale, geelgroene plant. De stengel is teer en vijfkantig. De stengelvoet heeft enige schijfloze scheden. Iets hogerop zitten twee of meestal drie volledige bladeren. In de oksel van het bovenste blad verdikt de stengel zich. Op deze plek vormt zich de nieuwe stengelknol.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Orchi -
CC BY-SA 3.0


Hans Dekker - freenatureimages.eu


Hans Dekker - freenatureimages.eu

Bladeren: De geekgroene, drie tot zeven nervige bladen zijn stomp, eirond tot langwerpig en hebben een steelvormig versmalde voet. Tussen deze bladen zitten duidelijk zichtbare stengelleden.


Hans Dekker - freenatureimages.eu


Hans Dekker - freenatureimages.eu


Olga Biryukova -
CC BY-NC 4.0


Olga Biryukova -
CC BY-NC 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De kleine, geelgroene bloemen vormen samen een smalle, slanke, veelbloemige tros met maximaal dertig bloemen. De bloemlip is 2 mm groot, kapvormig, langwerpig, spits en heeft geen spoor. De 2 tot 2,5 cm lange, langwerpge en spitse lip staat naar boven gericht. De andere bloemdekbladen staan af. De buitenste bloemdekbladen zijn eirond en de binnenste langwerpig. Het vruchtbeginsel is tolvormig.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Orchi -
CC BY-SA 3.0


Hans Dekker - freenatureimages.eu


Hans Dekker - freenatureimages.eu

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


Andreas Bennetsen Boe -
CC BY-NC-ND 4.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, soms half beschaduwde, vrij open plaatsen op vrij natte, voedselarme, zwak zure grond, maar met invloed van mineraalrijk water. Ook in min of meer brakke veengebieden (laagveen, maar soms op venig zand of venig leem).

Groeiplaatsen: Moerassen en waterkanten (tussen veenmos in trilveen, levend hoogveen, vochtige slenken, veenmosrietland, verlandingsvegetaties in voedselarme vennen en kraggen), zeeduinen (duinvalleien en duinheide) en natte heide (afgeplagde plekken).

Verspreiding

Wereld: Koude en gematigde streken op het Noordelijk halfrond, voornamelijk in Noord-, West- en Midden-Europa. Verder op verspreide plaatsen in SiberiŽ, in het oosten van AziŽ en in het noordwesten en midden van Noord-Amerika.

Nederland: Zeer zeldzaam in laagveengebieden. Vroeger ook op de Waddeneilanden. Zeer sterk afgenomen.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in de Kempen. Zeer sterk afgenomen.
WalloniŽ:
Zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Flora von Deutschland, ÷sterreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomť (1885-1905)


Die Orchidaceen Deutschlands, Deutsch-Oesterreichs und der Schweiz, M. Schulze (1894)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL