Wilde planten in Nederland en België

Veldbeemdgras, Smal beemdgras en Berijpt beemdgras - Poa pratensis

Frysk: Miedegers

English: Smooth Meadow-grass, Narrow-leaved Meadow-grass

Français: Pâturin des prés, Pâturin à feuilles étroites

Deutsch: Wiesen-Rispengras, Schmalblättriges Rispengras

Synoniemen: Poa humilis, Poa subcaerulea, Beemdgras, Poa angustifolia (Smal beemdgras)

Familie: Poaceae (Grassenfamilie)

Naamgeving (Etymologie) Poa is het Griekse woord voor gras en pratensis betekent in weiden groeiend. Angustifolia betekent met smalle bladen. Irrigata betekent bevloeien.

Ondersoorten: Veldbeemdgras (Poa pratensis subsp. pratensis), Smal beemdgras (Poa pratensis subsp. angustifolia) en Berijpt beemdgras (Poa pratensis subsp. irrigata). De ondersoorten kunnen niet altijd met zekerheid worden onderscheiden.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Hoofdbloei: Veldbeemdgras: Mei en juni.
Smal beemdgras: Mei t/m juli.
Berijpt beemdgras: Mei t/m juli.

Afmeting: Veldbeemdgras: 10-90 cm.
Smal beemdgras: 20-60 cm.
Berijpt beemdgras: 10-30 cm.

Veldbeemdgras


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


Daderot - Public Domain


Forest en Kim Starr -
CC BY 3.0

Smal beemdgras


Giacomo Bellone -
CC BY-NC-ND 4.0


Giacomo Bellone -
CC BY-NC-ND 4.0


Rutger Barendse - freenatureimages.eu


© Kim Lotterman -
CC BY-SA 3.0

Berijpt beemdgras


© Stef van Walsum - verspreidingsatlas.nl


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


Hanneke Waller -
CC BY-NC-SA 4.0

Wortels: Kruipende, witte en vaak vertakte wortelstokken.

Veldbeemdgras


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


Forest en Kim Starr -
CC BY 3.0


Florent Beck - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


herbariaunited.org

Smal beemdgras


Giacomo Bellone -
CC BY-NC-ND 4.0


Nikolay Panasenko -
CC BY-NC 4.0


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Berijpt beemdgras


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


Kew Gardens -
CC BY 4.0


gbifr.org -
CC0-1.0


University of British Columbia Herbarium -
CC0-1.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn vaak rond of soms iets afgeplat en meestal glad. Veldbeemdgras vormt matten of dichte zoden.

Veldbeemdgras


Petr Filippov -
CC BY-SA 3.0


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


Florent Beck -
CC BY-SA 2.0 FR


Florent Beck -
CC BY-SA 2.0 FR

Smal beemdgras


Giacomo Bellone -
CC BY-NC-ND 4.0


Giacomo Bellone -
CC BY-NC-ND 4.0


Alessandro Federici -
CC BY-NC-ND 4.0


Giacomo Bellone -
CC BY-NC-ND 4.0

Berijpt beemdgras


© Koen van Zoest - verspreidingsatlas.nl


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


Eric Brandes -
CC BY-NC-ND 4.0

Bladeren: Veldbeemdgras: De bladen zijn vlak of samengevouwen (niet opgerold) en met een gootje in het midden. De top is bootvormig. Langs de hoofdnerf lopen twee lichte lijnen. Ze zijn 2-6 mm breed. De bovenkant is ietwat blauwig en de bladeren hebben een gewimperde voet. De bladschede is gekield en kaal, behalve een zeer kort behaard, ongeveer driehoekig stukje bovenaan de schede. Het stompe tongetje is 0,5-2 mm lang. Het zet zich als een vliezig randje langs het bovenste deel van de bladschede voort. Het tongetje aan de van de stengel afgekeerde zijde is meestal kaal.
Smal beemdgras: Het onderste blad is stijf samengevouwen en staat vaak stijf rechtop. Het is zelden breder dan 1½ mm en niet geribd. Het bovenste stengelblad is hoogstens 2 mm breed. Meestal zijn de bladen geelachtig groen. De bladrand is gewimperd. Het tongetje is zeer smal en loopt af langs de randen van de bladscheden.
Berijpt beemdgras: Het tongetje aan de van de voet van de stengel afgekeerde zijde heeft ongeveer 0,5 mm lange stekelharen.

Veldbeemdgras


Matt Lavin -
CC BY-SA 2.0


Kristian Peters -
CC BY-SA 3.0


Kristian Peters -
CC BY-SA 3.0


Annick Larbouillat - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR

Smal beemdgras


Alessandro Federici -
CC BY-NC-ND 4.0


Nikolay Panasenko -
CC BY-NC 4.0


Nikolay Panasenko -
CC BY-NC 4.0


Nikolay Panasenko -
CC BY-NC 4.0

Berijpt beemdgras


© Koen van Zoest - verspreidingsatlas.nl


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


© Stef van Walsum - verspreidingsatlas.nl


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl

Bloemen: Veldbeemdgras: Tweeslachtig. De grijzige bloempluim is 5-10 cm en bevat veel bloemen. Onder de pluim is de steel niet ruw. De onderste, ruwe zijtakken van de pluim zitten met drie tot vijf bijeen. De aartjes, met drie tot vijf bloemen, zijn vlak en 4-6 mm lang. Het onderste kelkkafje heeft meestal één nerf. Het is smaller dan het bovenste kelkkafje en korter dan het onderste lemma en al dan niet berijpt. De drie meeldraden hebben ongeveer 2 mm lange, paarsige helmhokjes. Een stijl met twee stempels.
Smal beemdgras: De bloeiwijze staat wijd uit. In bovenaanzicht is het vierkantig tot iets samengetrokken. De onderste takken staan meestal met drie tot vijf bij elkaar. De aartjes bevatten twee tot vijf bloemen. Lemma's, na het drogen, met vrij duidelijk uitspringende nerven.
Berijpt beemdgras: Het onderste kelkkafje heeft meestal drie nerven. Het is net zo breed als het bovenste kelkkafje en net zo lang als het onderste lemma en vaak berijpt.

Veldbeemdgras


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


AnRo0002 -
CC0


AnRo0002 -
CC0

Smal beemdgras


Petr Filippov -
CC BY-SA 3.0


Alessandro Federici -
CC BY-NC-ND 4.0


Alessandro Federici -
CC BY-NC-ND 4.0


Alessandro Federici -
CC BY-NC-ND 4.0

Berijpt beemdgras


Hinko Talsma -
CC BY-NC-SA 4.0


Benno te Linde -
CC BY-NC-ND 4.0


Erik Simons -
CC BY 4.0


gbifr.org -
CC0-1.0

Vruchten: Een graanvrucht. De zaden zijn kortlevend (1-5 jaar). Eenzaadlobbig.

Veldbeemdgras


Rob Curtis -
CC BY-NC-SA 4.0


Digitale zadenatlas

Smal beemdgras


Degtyarev Nikolai Ivanovich -
CC BY-NC 4.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Veldbeemdgras: Zonnige plaatsen op droge tot zeer vochtige, matig voedselarme tot zeer voedselrijke, zwak zure tot kalkhoudende grond (minerale grondsoorten en op stenige plaatsen).
Smal beemdgras: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op droge, matig voedselarme tot matig voedselrijke, kalkhoudende grond (zand, veen en stenige plaatsen).
Berijpt beemdgras: Zonnige plaatsen op periodiek vochtige grond.

Groeiplaatsen: Veldbeemdgras: Grasland (vochtig, bemest grasland, hooiland en weiland), zeeduinen (duingrasland en hoge, zandige kwelders op de grens met lage duintjes), tussen straatstenen, muren, stoepranden, wegranden, bossen (open plekken) en struwelen.
Smal beemdgras: Bossen, grasland (droog, neutraal egrasland en kalkgrasland), langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), dijken, zeeduinen, lanen, bermen, stenige grond, ruderale plaatsen, omgewerkte grond en muren.
Berijpt beemdgras: Bermen en tussen plaveisel.

Verspreiding

Wereld: Veldbeemdgras: In alle werelddelen, in gebieden met een vrij koud en gematigd klimaat.
Smal beemdgras: Het meest in de koel-gematigde delen op het noordelijk halfrond.
Berijpt beemdgras: Europa, Noord-Amerika en Japan.

Veldbeemdgras

Smal beemdgras

Berijpt beemdgras

Nederland: Veldbeemdgras: Algemeen.
Smal beemdgras: Vrij algemeen.
Berijpt beemdgras: Waarschijnlijk vrij algemeen.

Veldbeemdgras

Smal beemdgras

Berijpt beemdgras

Vlaanderen: Veldbeemdgras: Algemeen.
Smal beemdgras: Vrij zeldzaam.
Berijpt beemdgras: Zeldzaam
Wallonië:
Veldbeemdgras: Algemeen.
Smal beemdgras: Vrij algemeen.
Berijpt beemdgras: Zeer zeldzaam.

Veldbeemdgras

Smal beemdgras

Berijpt beemdgras

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Veldbeemdgras, Smal beemdgras en Berijpt beemdgras


Flora Batava, deel 18, Jan Kops en F.W. van Eeden (1889)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Handbuch der Systematischen Botanik, Richard Wettstein (1924)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL