Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Veldgentiaan - Gentianella campestris

Andere namen

Frysk: Fjildskieppeklokje

English: Field Gentian

Français: Gentiane champètre

Deutsch: Feld-Enzian

Verouderde of andere namen: Brede duingentiaan

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Gentianales

Familie: Gentianaceae (Gentiaanfamilie)

Geslacht: Gentianella (Baardgentiaan)

Soort: Gentianella campestris

Naamgeving (Etymologie): Gentianella is het verkleinwoord van Gentiana, genoemd naar Gentius, koning van Illyrië, die de Gele gentiaan zou heben aanbevolen als geneesmiddel. Campestris betekent van het vlakke veld.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig of tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Augustus, september en oktober.

Afmeting: 3-30 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Björn S. - CC BY-SA 3.0


Isidre Blanc - CC BY-SA 3.0


Muriel Bendel - CC BY-SA 4.0

Wortels


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn niet of los vertakt, vaak met een zekere draaiing, waardoor de vier ribben een spiraal vormen.

Bladeren: De onderste twee tot vier bladparen zitten opeengedrongen in een wortelrozet. Ze zijn eirond tot langwerpig. Meestal worden ze naar de top van de stengel groter. De onderste bladeren zijn al tijdens de bloei verdord.


Hectonichus - CC BY-SA 3.0


Philipendula - CC BY-SA 3.0


Wieduaner - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen zijn blauwpaars of heel soms geelachtig wit. Ze zijn 1½-3 cm lang. Meestal hebben ze een vierslippige kroon en een gebaarde keel. De kelk heeft twee brede en twee smalle slippen.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Isidre Blanc  - CC BY-SA 3.0


Isidre Blanc  - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. Tweezaadlobbig.


Giacomo Bellone - CC BY-NC-ND 4.0


Giacomo Bellone - CC BY-NC-ND 4.0


Giacomo Bellone - CC BY-NC-ND 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op matig droge tot matig vochtige, voedselarme, kalkrijke, humushoudende grond (zand en mergel).

Groeiplaatsen: Zeeduinen (grazige duinvalleien en aan de rand van grazige valleitjes in laag duinweiland) en grasland (begraasde krijthellingen en kalkgrasland).

Verspreiding

Wereld: Noord-Europa en in berggebieden van Midden- en Zuid-Europa, met een geïsoleerd deelareaal in Nederland en België. Ook op IJsland.


gbif.org

Nederland: Zeer zeldzaam in de Hollandse duinen tussen Egmond en Goeree en in Zuid-Limburg. Vroeger ook op de Waddeneilanden.
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Zeer zeldzaam. Oorspronkelijk inheems. Beschermd.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vroeger zeer zeldzaam. In 1946 voor het laatst gevonden op de Sint-Pitersberg.
Rode lijst Vlaanderen. Verdwenen. Beschermd.


Wallonië: Zeer zeldzaam op het Waalse deel van de Sint Pietersberg.
Rode lijst. Ernstig bedreigd. Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 14, Jan Kops en F.W. van Eeden (1872)


Flora Batava, deel 14, Jan Kops en F.W. van Eeden (1872)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra