Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Vleeskleurige orchis - Dactylorhiza incarnata

Frysk: Kaaiblom

English: Early Marsh-Orchid

FranÁais: Orchis incarnat

Deutsch: Fleischfarbenes Knabenkraut

Synoniemen: Orchis incarnata

Familie: Orchidaceae (OrchideeŽnfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Dactylorhiza is afgeleid van het Oud-Griekse dactylus (teen of vinger) en rhiza (wortel). Het slaat op de vingervormige wortelknollen. Incarnata betekent vleeskleurig.

Ondersoorten: Steenrode orchis (Dactylorhiza incarnata subsp. coccinea) is een ondersoort van Vleeskleurige orchis, evenals Vleeskleurige duinorchis (Dactylorhiza incarnata subsp. lobelii).

Kruisingen: Vleeskleurige orchis kan een bastaard vormen met Brede orchis (Dactylorhiza x aschersoniana). Ook zijn bastaarden mogelijk met Rietorchis en Gevlekte orchis.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni en juli.

Afmeting: 15-120 cm.


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold -
CC BY 2.5


U2Maniac -
CC BY-SA 3.0


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0

Wortels


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn meestal hol en kantig.


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0


Paul Fabre -
CC BY-SA 2.0 FR


© Dick kerkhof - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: De drie tot zes lichtgroene bladeren staan bijna rechtop. Vaak staan ze in twee rijen. Ze zijn langwerpig. De grootste breedte zit onder het midden. De bladeren zijn meestal niet gevlekt, spits, maar wel vaak met een kapvormige top. De onderste schutbladen zijn minstens zo lang als de bloemen en vaak gekromd.


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen zijn donkerpaars, roze of zwak geelachtig-roze (vleeskleurig), maar heel soms zijn ze wit. De lipis fijn getekend, 5-8 mm lang en niet gedeeld of zwak driedelig. De zijlobben zijn teruggeslagen en daardoor lijkt de lip smal. De kegelvormige spoor is omlaag gericht en is korter dan het vruchtbeginsel. Het honingmerk bestaat uit fijne stipjes en lijntjes, die begrensd worden door een fijne, vaak ononderbroken hartvormige lijn.


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0


Ivar Leidus -
CC BY-SA 4.0


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


Franco Fenaroli -
CC BY-NC-ND 4.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige tot halfbeschaduwde plaatsen op vochtige tot vrij natte, voedselarme, zwak zure tot meestal kalkhoudende grond (zand, leem, zavel en laagveen).

Groeiplaatsen: Zeeduinen (jonge duinvalleien), drooggevallen zandplaten in afgedamde zeearmen, grasland (beekdalblauwgrasland, hooiland, weiland en ontziltend grasland op kleihoudend zand), moerassen (kalkmoerassen, trilveen, verlande moerassen, rietland, brakwaterveen en overgangen van kraggen naar vaster, vaak enigszins kleihoudend veen), opgespoten grond en afgravingen (kleigroeven).

Verspreiding

Wereld: Europa en West-, Midden- en Noord-AziŽ.

Nederland: Vrij zeldzaam. Sterk afgenomen.

Vlaanderen: Zeldzaam. Sterk afgenomen.
WalloniŽ:
Zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 14, Jan Kops en F.W. van Eeden (1872)


Handekenscruydt Manneken
Cruijdeboek, deel 2, Rembert Dodoens. Bloemen, welrieckende cruyden, saden, ende dyer ghelijcken (1554)


Die Orchidaceen Deutschlands, Deutsch-Oesterreichs und der Schweiz, M. Schulze (1894)


Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL