Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Vliegenorchis - Ophrys insectifera

Frysk:

English: Fly orchid

FranÁais: Ophrys mouche

Deutsch: Fliegenragwurz

Synoniemen: Ophrys muscifera

Familie: Orchidaceae (OrchideeŽnfamilie)

Naamgeving (Etymologie): De bloem lijkt op een vlieg. Ophrys komt van het Griekse ophrys dat wenkbrauw betekent, hetgeen waarschijnlijk slaat op de stijve beharing op de bloemlip. Insectifera betekent insecten dragend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Hoofdbloei: Mei en juni.

Afmeting: 20-50 cm.


Bernd Haynold -
CC BY 2.5


Olei -
GFDL 1.2


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0

Wortels: Kleine, meestal langwerpige of ronde knollen.


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: Een rechtopstaande, bijna bolronde, geelgroene en vrijwel onbehaarde bloeistengel.


Bernd Haynold -
CC BY 2.5


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0 at


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0 at

Bladeren: Onderaan de stengel vind je twee tot vijf bladen. De onderste vormen geen duidelijk rozet. De glanzend blauwachtig groene bladen zijn smal langwerpig. Ze omhullen de steel schedeachtig.


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Aldo De Bastiani - luirig.altervista.org


Pat Desnos - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


verpreidingsatlas.nl -
CC BY-NC-ND 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De schutbladen zijn lijnvormig, iets kapvormig samengetrokken. Ze zijn langer dan het vruchtbeginsel en de onderste zijn meestal langer dan de bloemen. De twee tot twintig bloemen vormen samen een smalle, enigszins naar een kant gekeerde aar. De buitenste bloemdekbladen zijn langwerpig eirond, groenachtig en drienervig. De bruine lip is vrij vlak, 0,9-1 cm lang en veel groter dan de andere bloemdekbladen. De langwerpige lip heeft drie lobben. De middenlob is tweespletig en de lobben aan de zijkanten staan uit. Bij de voet van de middenlob zie je een grijsblauwe vlek. De binnenste bruine tot roodachtige bloemdekbladen zijn lijnvormig en fluweelachtig. Het vruchtbeginsel is verlengd, lijnvormig en bijna driekantig.


Ivar Leidus -
CC BY-SA 4.0


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0 at


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


Bernd Gliwa -
CC BY-SA 2.5


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0


Philippe Poussin - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Licht beschaduwde plaatsen op vochtige, voedselarme, kalkrijke, humeuze, vaak stenige grond (zand, mergel en laagveen).

Groeiplaatsen: Bossen (open plekken in loofbossen, met name beukenbos, naaldbossen en langs bospaadjes), bosranden, struwelen, hakhout (kalkrijke zomen), zeeduinen (aan de binnenduinrand in bossen), waterkanten (slootkanten) en grasland (grazige hellingen nabij open bossen en kalkgrasland in de buurt van bomen of struiken).

Verspreiding

Wereld: Midden- en Noordwest-Europa, van Noord- en Oost-Spanje en Midden-ItaliŽ tot in ScandinaviŽ en Noord-Rusland. In Noorwegen tot voorbij de poolcirkel.

Nederland: Zeer zeldzaam in Zuid-Limburg. In de 19e eeuw ook aan de binnenduinrand van Noord-Walcheren.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in de Voerstreek. Sterk afgenomen.
WalloniŽ:
Zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, ÷sterreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomť (1885-1905)


Die Orchidaceen Deutschlands, Deutsch-Oesterreichs und der Schweiz, M. Schulze (1894)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Taschenbuch zum Pflanzenbestimmen, Prof. Dr Paul Graebner (1918)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL