Wilde planten in Nederland en België

Vogelmuur - Stellaria media

Frysk: Túnerf

English: Common Chickweed

Français: Mouron des oiseaux

Deutsch: Vogelmiere

Synoniemen: Alsine media

Familie: Caryophyllaceae (Anjerfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Stellaria komt van het Latijnse stella (ster), hetgeen slaat op de vijf tweedelige kroonbladen, die als een sterretje uitstaan. Media betekent middelste.

Opmerking: Heggenvogelmuur (Stellaria media subsp. neglecta) wordt in België beschouwd als een ondersoort van Vogelmuur. Heggenvogelmuur is waarschijnlijk de stamouder van Vogelmuur.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig, zelden overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november en december.

Afmeting: 10-40 cm.


kuleuven-kulak.be/bioweb


Hans Toetenel -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Hugo.arg -
CC BY-SA 3.0

Wortels: Vogelmuur heeft één wortelstelsel, bijwortels kunnen ontstaan op in leven gebleven stukken van bevroren stengels. Worteldiepte tot 10 cm.


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De ronde stengels liggen meestal op de grond, maar ze kunnen ook rechtop staan. Onder de knopen groeit één rij haren. De plant groeit in plakkaten.


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


Krzysztof Ziarnek -
GFDL


Sanja565658 -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: De tegenoverstaande, wintergroene, behaarde blaadjes zijn eirond tot elliptisch, spits en meestal langer dan 7 mm. Ze hebben een lange steel, maar de bovenste blaadjes zijn zittend. De bladrand is gaaf.


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Bloemen: Tweeslachtig. De witte bloemen zijn 0,8-1 cm. De vijf kroonbladen zijn diep tweedelig (het lijken er daardoor tien) en bijna even lang dan de vijf behaarde kelkbladen, maar soms ontbreken de kroonbladen. De kelkbladen zijn 3-5 mm. Iedere bloem heeft een bovenstandig vruchtbeginsel met drie stijlen en drie stempels en meestal drie (maar soms meer) meeldraden. De helmknoppen zijn eerst roodachtig. De bloemstelen zijn kleverig beklierd.


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb

Vruchten: Een doosvrucht. De 0,8-1,4 mm grote zaden zijn meestal donker roodbruin. De vruchtstelen zijn afstaand of teruggeslagen. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


Steve Hurst - USDA-NRCS PLANTS Database


Roger Culos -
CC BY-SA 3.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, open plaatsen op droge tot vochtige, voedselrijke, met name stikstofrijke, vaak bemeste en omgewerkte grond.

Groeiplaatsen: Akkers, tuinen, wijngaarden, braakliggende grond, waterkanten (slootkanten), in goten, tussen straatstenen tegen huizen, ruderale plaatsen, heggen, boomgaarden, plantsoenen, grasland (pas gescheurd weiland en overbemest of stukgereden weiland) en bermen (bijv. open plaatsen langs verontreinigde sloten).

Verspreiding

Wereld: Gematigde streken. Alleen in grote delen van de poolstreken en in woestijngebieden is zij tot dusver niet doorgedrongen.

Nederland: Zeer algemeen.

Vlaanderen: Zeer algemeen.


Wallonië: Zeer algemeen.

Toepassingn

Vogelmuur is een prima voedselplant (groenvoer en oliehoudend zaad) voor vogels. Blad en zaad zijn gewild als vogelvoer. Af en toe zie je planten met zwart gevlekte bladeren.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 5 (1800)


Middel Muer
Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

 

© 2001-2020 K.M. Dijkstra