Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Vogelnestje - Neottia nidus-avis

Andere namen

Frysk:

English: Bird's Nest Orchid

Français: Néottie nid d'oiseau

Deutsch: Vogelnestwurz

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asparagales

Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie)

Geslacht: Neottia (Vogelnestje)

Soort: Neottia nidus-avis

Naamgeving (Etymologie): Neottia is Grieks en betekent vogelnest. Het is afgeleid van neottos (pas geboren), naar de vorm van de wortelstok met de daaraan zittende delen. Nidus avis betekent eveneens vogelnest.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Parasiet (epiparasiet: vogelnestje leeft in symbiose met schimmels).

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Mei en juni.

Afmeting: 20-45 cm.


© Edwin de Weerd - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Bartosz Cuber - CC BY-SA 3.0


Joachim Lutz - CC BY-SA 3.0

Wortels: De wortelstok is kort met vele dikke, vlezige, vogelnestachtig gerangschikte wortels en soms ook met knopvorming.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn vrij dik, geelwit tot bruin, kaal of naar boven toe beklierd.


Ivar Leidus - CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold - CC BY 2.5


Jörg Hempel - CC BY-SA 3.0 de


Biodehio - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De bladen zijn schubvormig. Ze hebben geen bladgroen.


Bartosz Cuber - CC BY-SA 3.0


Joachim Lutz - CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De vele bloemen vormen samen een aarvormige tros. De onderste bloemen staan vrij ver uiteen. Ze zijn geelbruin of soms geel- of witachtig. De lip is 0,8-1,2 cm, vaak grijsbruin, tweelobbig met uiteenwijkende lobben en niet gespoord. De bloemdekbladen zijn 4-6 mm lang en helmvormig samengebogen.


© John Breugelmans - verspreidingsatlas.nl


© Edwin de Weerd  - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


© Edwin de Weerd - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Kristian Peters - CC BY-SA 3.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Beschaduwde plaatsen op vochtige, voedselarme, neutrale tot basische, kalkhoudende, humeuze grond met een niet te dikke strooisellaag en een niet te dichte ondergroei. Groeiend op rottend hout (mergel, leem, zavel en duinzand).

Groeiplaatsen: Bossen (kalkrijke loofbossen en naaldbossen en langs bospaden), zeeduinen, grasland (beschaduwd weiland) en afgravingen (op wanden van kuilen waar mergel of leem gedolven is).

Verspreiding

Wereld: West-Azië en na een onderbreking weer in Oost-Azië en bijna heel Europa. Noordelijk tot in Midden-Scandinavië (in Noorwegen zelfs op één plaats ten noorden van de poolcirkel).


gbif.org

Nederland: Zeer zeldzaam, o.a. in Zuid-Limburg, in de Achterhoek en in de Hollandse duinen bij Bergen.
Rode lijst 2012. Ernstig bedreigd. Trend sinds 1950: zeer sterk afgenomen. Zeer zeldzaam. Oorspronkelijk inheems. Beschermd.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in de Leemstreek en de Voerstreek.
Rode lijst Vlaanderen. Bedreigd.


Wallonië: Vrij zeldzaam in de Famenne en de Gaume.
Rode lijst. Kwetsbaar. Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

     

© 2001-2018 K.M. Dijkstra