Wilde planten in Nederland en België

Vogelnestje - Neottia nidus-avis

Frysk:

English: Bird's Nest Orchid

Français: Néottie nid d'oiseau

Deutsch: Vogelnestwurz

Synoniemen:

Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Neottia is Grieks en betekent vogelnest. Het is afgeleid van neottos (pas geboren), naar de vorm van de wortelstok met de daaraan zittende delen. Nidus avis betekent eveneens vogelnest.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Parasiet (epiparasiet: vogelnestje leeft in symbiose met schimmels).

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Mei en juni.

Afmeting: 20-45 cm.


© Edwin de Weerd - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Bartosz Cuber -
CC BY-SA 3.0


Joachim Lutz -
CC BY-SA 3.0

Wortels: De wortelstok is kort met vele dikke, vlezige, vogelnestachtig gerangschikte wortels en soms ook met knopvorming.


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn vrij dik, geelwit tot bruin, kaal of naar boven toe beklierd.


Ivar Leidus -
CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold -
CC BY 2.5


Jörg Hempel -
CC BY-SA 3.0 de


Biodehio -
CC BY-SA 4.0

Bladeren: De bladen zijn schubvormig. Ze hebben geen bladgroen.


Bartosz Cuber -
CC BY-SA 3.0


Joachim Lutz -
CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De vele bloemen vormen samen een aarvormige tros. De onderste bloemen staan vrij ver uiteen. Ze zijn geelbruin of soms geel- of witachtig. De lip is 0,8-1,2 cm, vaak grijsbruin, tweelobbig met uiteenwijkende lobben en niet gespoord. De bloemdekbladen zijn 4-6 mm lang en helmvormig samengebogen.


© John Breugelmans - verspreidingsatlas.nl


© Edwin de Weerd - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


© Edwin de Weerd - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Kristian Peters -
CC BY-SA 3.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Beschaduwde plaatsen op vochtige, voedselarme, neutrale tot basische, kalkhoudende, humeuze grond met een niet te dikke strooisellaag en een niet te dichte ondergroei. Groeiend op rottend hout (mergel, leem, zavel en duinzand).

Groeiplaatsen: Bossen (kalkrijke loofbossen en naaldbossen en langs bospaden), zeeduinen, grasland (beschaduwd weiland) en afgravingen (op wanden van kuilen waar mergel of leem gedolven is).

Verspreiding

Wereld: West-Azië en na een onderbreking weer in Oost-Azië en bijna heel Europa. Noordelijk tot in Midden-Scandinavië (in Noorwegen zelfs op één plaats ten noorden van de poolcirkel).

Nederland: Zeer zeldzaam in Zuid-Limburg, in de Achterhoek en in de duinen bij Bergen.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in de Leemstreek en de Voerstreek.


Wallonië: Vrij zeldzaam in de Famenne en de Gaume.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


Margendrehen
Cruijdeboek, deel 2, Rembert Dodoens. Bloemen, welrieckende cruyden, saden, ende dyer ghelijcken (1554)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Die Orchidaceen Deutschlands, Deutsch-Oesterreichs und der Schweiz, M. Schulze (1894)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

 

© 2001-2020 K.M. Dijkstra