Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Voorjaarsganzerik - Potentilla tabernaemontani

Andere namen

Frysk:

English: Spring Cinquefoil

Français: Potentille printanière

Deutsch: Frühlingsfingerkraut

Verouderde of andere namen: Potentilla verna, Potentilla neumanniana

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Rosales

Familie: Rosaceae (Rozenfamilie)

Geslacht: Potentilla (Ganzerik)

Soort: Potentilla tabernaemontani

Naamgeving (Etymologie): Potentilla komt van het Latijnse woord potens en betekent krachtig. Dit vanwege de geneeskrachtige werking. Tabernaemontani is de gelatiniseerde naam van de Duitse kruidendokter en arts Jakob Theodor von Bergzaben (1522?-1590).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Maart, april, mei en juni. Vaak opnieuw in augustus, september en oktober.

Afmeting: 5-15 cm.


http://www.kuleuven-kulak.be


Daniel Villafruela - CC BY-SA 4.0


Averater - CC BY-SA 3.0


Daniel Villafruela - CC BY-SA 4.0

Wortels: De wortelstok is houtig met meerdere koppen. De plant wortelt niet op de knopen.


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org

Stengels: De liggende tot opstijgende, ruwe stengels zijn afstaand tot aanliggend behaard. De bloemdragende stengels komen aan de zijkanten uit het rozet. De soort is zodevormend.


Daniel Villafruela - CC BY-SA 4.0


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De rozetbladen zijn handvormig met vijf tot zeven wigvormige, getande deelblaadjes, die aan de bovenkant vrij kaal, zijn en van onderen afstaand behaard. Er zijn weinig of geen stengelbladeren. De steunblaadjes zijn smal en lijnvormig, maar die van de stengelbladeren zijn langwerpig-eirond.


http://www.kuleuven-kulak.be


http://www.kuleuven-kulak.be


Daniel Villafruela - CC BY-SA 4.0


Salicyna - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. Een los bijscherm met weinig, gele bloemen (meestal drie tot vijf). Deze zijn 1-2 cm in doorsnee. De kroonbladen zijn iets langer dan de kelkbladen. De stijl is bovenaan knotsvormig verdikt.


http://www.kuleuven-kulak.be


http://www.kuleuven-kulak.be


http://www.kuleuven-kulak.be


© Koen van Zoest - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Tracey Slotta - USDA-NRCS PLANTS Database


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op droge, voedselarme tot matig voedselarme, zwak zure tot meestal kalkrijke, vaak humusarme grond (zand, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Rotshellingen, kalkrotsen, mijnsteenbergen, zeeduinen (grazige duinbermen, duingrasland en binnenduinweiland), grasland (kalkgrasland en laag blijvend grasland), bermen (bermhellingen in de rivierdalen), rivierduinen en rivierdijken (op steile randjes).

Verspreiding

Wereld: Gematigde streken in Europa, behalve in de meeste randgebieden. Van Midden-Spanje tot in Zuid-Schotland, Zuid-Scandinavië, Roemenië en Midden-Italië.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg, in de rivierdalen en in de duinen tussen Bergen en Goeree. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Het meest in de duinen, in Zuid-Limburg, in de Maasvallei en in de Voerstreek.
Rode lijst Vlaanderen. Zeer zeldzaam.


Zeer zeldzaam. Het meest in de duinen, in Zuid-Limburg, in de Maasvallei en in de Voerstreek.
Rode lijst Vlaanderen. Zeer zeldzaam.

Wallonië: Vrij algemeen in het Maasgebied en in Lotharingen (de zuidelijke Ardennen). Elders zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 10, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1849)


Flora Batava, deel 10, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1849)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra