Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Voorjaarszegge - Carex caryophyllea

Andere namen

Frysk:

English: Spring Sedge

Français: Laîche printanière

Deutsch: Frühlings-Segge

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Poales

Familie: Cyperaceae (Cypergrassenfamilie)

Geslacht: Carex (Zegge)

Soort: Carex caryophyllea

Naamgeving (Etymologie): Zegge stamt uit het Indogermaanse woord seq (snijden). Carex is zeer waarschijnlijk afgeleid van het Latijnse ceiro (ik snij), een verwijzing naar de scherpe kanten van de bladeren. Caryophyllea betekent anjelierachtig.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt of hemikryptofyt.

Bloeimaanden: April en mei.

Afmeting: 5-30 cm.


© Koen van Zoest - verspreidingsatlas.nl


Hugo.arg - CC BY-SA 3.0


Muriel Bendel - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Wortels: Kort kruipende, aan de top boogvormig opstijgende wortelstokken met korte uitlopers. Worteldiepte tot 20 cm.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De gladde stengels zijn stomp driekantig. Bij de bloei zijn ze meestal nog geen 10 cm lang, maar later worden ze vaak tot 30 cm. Voorjaarszegge vormt losse polletjes met weinig spruiten.


Ivan Medenica - CC BY-SA 4.0


Muriel Bendel - CC BY-SA 4.0


Atriplexmedia - CC BY-SA 3.0


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Bladeren: De wintergroene bladeren zijn stijf, grijsgroen, 2-4 mm breed en korter dan de stengel.


Tigerente - CC BY-SA 2.5


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De bloeiwijze is compact en bevat een knotsvormige mannelijke topaar en één tot drie dicht opeen zittende, rechtopstaande vrouwelijke aren van ongeveer 2½ mm. Soms ontspringt in de oksel van een grondstandig blad een lang gesteelde vrouwelijke aar. De helmknoppen zijn licht citroengeel. De kafjes van de vrouwelijke aren hebben een niet of nauwelijks vliezige rand en een groene middennerf (als een stekelpunt). Het onderste schutblad heeft een korte schede en een bladachtige tot priemvormige schijf.


© Han Beeuwkes - verspreidingsatlas.nl


© Han Beeuwkes - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Krzysztof Ziarnek - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De urntjes zijn driekantig-peervormig, 2-3 mm lang en lichtgroen, maar worden later beige. Ze zijn grijzig behaard en hebben een zeer korte snavel. Er zit een lichte ring om de stijlvoet aan de top van het nootje. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Eenzaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

   

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op droge tot matig vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, stikstofarme, kalkrijke grond (mergel, leem, löss, zavel, duinzand en lemig zand).

Groeiplaatsen: Grasland (kalkgrasland en licht bemest hellingweiland), bermen, heide (op keileem), bosranden, afgravingen (leemgroeven), aan de voet rivierduintjes, rivierdijken en zeeduinen (duinvalleiranden, binnenduinweiland en langs duinpaden).

Verspreiding

Wereld: Midden-Azië, de Kaukasus en Europa. Noordelijk tot op IJsland en in Zuid- Scandinavië, zuidwestwaarts tot in Midden-Spanje en oostelijk door Midden-Rusland tot in Midden-Azië.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam in Zuid-Limburg, in het rivierengebied en in de Hollandse duinen en zeer zeldzaam in het oosten en midden van het land.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Het meest nog in de Voerstreek en in Limburgs Haspengouw.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.


Wallonië: Vrij algemeen in de kalkstreek en in Lotharinge, vrij zeldzaam in Haspengouw en zeldzaam in de Ardennen. Elders zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 15, Jan Kops en F.W. van Eeden (1877)


Flora Batava, deel 15, Jan Kops en F.W. van Eeden (1877)


Frühlings-Segge
Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra