Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Vroege ereprijs - Veronica praecox

Andere namen

Frysk:

English: Breckland Speedwell

Français: Véronique précoce

Deutsch: Früher Ehrenpreis

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Geslacht: Veronica (Ereprijs)

Soort: Veronica praecox

Naamgeving (Etymologie): De naam ereprijs is mogelijk afkomstig van de Vlaamse botanist Dodoens, die de planten eer ende prijs oft loff gaf vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Er zijn echter nog een tweetal verklaringen in omloop. Ereprijs zou zijn naam te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen winnaars van grote toernooien een krans kregen van deze bloemen. Een derde verklaring is dat een Frankische koning vele jaren aan huiduitslag leed en daarvoor, na goede raad van een jager, dit plantje gebruikte en genas van de huiduitslag. Toen gaf hij het plantje de naam ereprijs. Veronica is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Praecox betekent vroegtijdig.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Afmeting: 2 tot 25 cm.

Bloeimaanden: April, mei en juni.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Hermann Schachner - CC0

Wortels: Worteldiepte tot 10 cm.


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org

Stengels: De min of meer rechtopstaande stengels zijn weinig of niet vertakt.


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De eironde of soms zwak drielobbige bladeren hebben een diep gekartelde rand. De bovenste schutbladen zijn klein en hebben een gave rand.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Hermann Schachner - CC0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen zijn licht blauw en worden 5-7 mm breed. De kelk is ongeveer 4 mm lang en wordt na de bloei nauwelijks groter. De stijl wordt ongeveer 2 mm lang.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


Fornax - CC BY-SA 3.0


Hermann Schachner - CC0

Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten zijn omgekeerd eivormig, meer hoog dan breed en ze zijn verspreid klierachtig behaard. De zaden zijn schotelvormig. Tweezaadlobbig.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

   

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme, open plaatsen op droge, goed gedraineerde, matig voedselrijke, vaak kalkhoudende, zelden zwak zure, meestal verstoorde grond (zavel).

Groeiplaatsen: Akkers (akkers en akkerranden), rivierduinen (grazige plaatsen), bermen (open plekken), grasland (open plekken en steile hellingen), dijken (op de steile bovenrand) en braakliggende grond.

Verspreiding

Wereld: Zuidwest-Azië (De Kaukasus), Noordwest-Afrika en Midden-, Zuid- en Zuidoost-Europa en in delen van West-Europa.


gbif.org

Nederland: Zeer zeldzaam in het rivierengebied, o.a. bij Deventer. Vroeger ook bij Maastricht.
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Zeer zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Sinds 1905 werd de soort niet meer gevonden in Vlaanderen, maar in 2001 werden een aantal exemplaren van Vroege ereprijs aangetroffen op een spoorwegterrein in Adinkerke.
Rode lijst. Met verdwijning bedreigd. Beschermd.


Wallonië: Vroeger zeer zeldzaam in de zuidelijke Ardennen (tot 1971). Voor het laatst gevonden in 1974 op het Waalse deel van de Sint-Pietersberg..
Rode lijst. Ernstig bedreigd.
Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 25, Jan Kops, F.W. van Eeden en L.Vuyck (1920)


Flora Batava, deel 25, Jan Kops, F.W. van Eeden en L.Vuyck (1920)


Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra