Wilde planten in Nederland en België

Vroege sterhyacint - Scilla bifolia

Frysk: Stjerhyasint

English: Alpine Squill

Français: Scille à deux feuilles

Deutsch: Zweiblättriger Blaustern

Synoniemen:

Familie: Asparagaceae (Aspergefamilie)

Naamgeving (Etymologie): Scilla komt of van het Griekse scullein (schaden), omdat de bol van Scilla officinalis zeer vergiftig is óf het komt van het Griekse schidzoo (splijten) en zou dan slaan op de lagen van de bolschubben, die geleidelijk los komen óf van killoo (bewegen) vanwege de bolronde bol. Bifolia betekent tweebladig.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt

Afmeting: 10-25 cm.

Bloeimaanden: Maart en april.


Nicolas Zwahlen -
CC BY-NC 4.0


kuleuven-kulak.be/bioweb


Luca Boscain -
CC BY-NC 4.0


Andreas Eichler -
CC BY-SA 4.0

Wortels: Een ei- tot bolronde bol, die tot 2 cm dik wordt.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De rechtopstaande. onbehaarde stengels zijn rolrond. Er is meestal slechts een bloemstengel.


Andreas Eichler -
CC BY-SA 4.0


Roman -
CC BY 4.0


Oleksandr Kalashnykov -
CC BY-NC 4.0


Meneerke bloem -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: Meestal zijn er twee wortelstandige bladen (zelden zijn het er drie). Ze omsluiten de bloemstengel ongeveer tot het midden en zijn in het bovenste deel rechtop-afstaand en gaafrandig. Ze zijn breed lijnvormig, gootvormig, stengelomvattend en worden tot 10 cm lang. Aan de kapvormige top zijn ze stomp. Ze verschijnen vrijwel tegelijk met de bloemen.


Paola Fallabrini -
CC BY-NC 4.0


Juan José Sánchez -
CC BY-SA 2.0


Andreas Eichler -
CC BY-SA 4.0


Andreas Eichler -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen zitten in korte losbloemige trossen met twee tot zes (soms tot acht) bloemen. Ze zijn blauw of heel soms wit of roze en 1-1,8 cm groot. De bloemen staan rechtop en zijn dus niet knikkend. De zes bloembladen zijn niet vergroeid. Ze zijn stervormig en 0,6-1,2 cm lang en 2-3 mm breed. De bloemdekbladen wijken van de voet af uit elkaar. Tijdens de bloei is het vruchtbeginsel paars bij paarsbloemige exemplaren, maar wit tot witbruin bij witbloemige planten. De stijl is draadvormig, met een stompe stempel. Er zijn zes meeldraden, die korter zijn dan het bloemdek. De helmdraden zijn niet-verbreed en zijn ingeplant aan de basis van de bloembladen.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een bijna bolronde, stomp-driehoekige, 7-8 mm lange doosvrucht. De hokjes zijn 5-6-zadig en de zaden zijn rondachtig of langwerpig, zwart of bruin. Eenzaadlobbig.


Сергей -
CC BY-NC 4.0


Nova -
GFDL


Giacomo Bellone -
CC BY-NC-ND 4.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Licht beschaduwde, soms zonnige plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, humeuze, vaak kalkhoudende grond.

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen, o.a. bij buitenplaatsen), struwelen en kreupelhout.

Verspreiding

Wereld: Europa, behalve in het noorden en in Zuidwest-Azië.

Nederland: Zeldzaam. Stinsenplant. Ingeburgerd in de 17de eeuw.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam ingeburgerd.
Wallonië:
Zeldzaam in de zuidelijke Ardennen en in het dal van de Viroin.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Meertsbloemen
Cruijdeboek, deel 2, Rembert Dodoens. Bloemen, welrieckende cruyden, saden, ende dyer ghelijcken (1554)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL