Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Welriekende salomonszegel - Polygonatum odoratum

Andere namen

Frysk: Rûkende segelplant

English: Angular Solomon’s seal

Français: Sceau de Salomon odorant

Deutsch: Wohlriechende Weißwurz

Verouderde of andere namen: Polygonatum officinale, Duinsalomonszegel

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asparagales

Familie: Asparagaceae (Aspergefamilie)

Geslacht: Polygonatum (Salomonszegel)

Soort: Polygonatum odoratum

Naamgeving (Etymologie): Polygonatum is afgeleid van het Griekse polys (veel) en gonu (knie of knoop), omdat de wortelstok uit tal van geledingen bestaat en op sommige plaatsen als een knie verdikt is. Odoratum betekent zeer welriekend.

Kruising: Welriekende salomonszegel en Gewone salomonszegel kunnen een bastaard vormen: Tuinsalomonszegel (Polygonatum x hybridum).
Tuinsalomonszegel is de forse hybride tussen Welriekende en Gewone salomonszegel en kan spontaan ontstaan uit de beide oudersoorten. Ze is vooral als tuinplant en als stinzenplant in gebruik en slaat gemakkelijk op uit tuinafval en kan dan lang standhouden, zoals ook gebeurd in de ons omringende landen. Ze staat vaak als cultuurrestant in bossen, struwelen en in parken en wordt verder ook op ruderale plekken gevonden. De soort staat wat kenmerken betreft tussen de beide oudersoorten in (zoals goed beschreven staat in de Flora’s), is in principe steriel en vormt dan ook slechts zelden bessen. Evenals de andere vertegenwoordigers van het grote geslacht bevat deze Salomonszegel verschillende giftige saponinen. Men neemt aan dat de oude vondsten bij Apeldoorn, Nijmegen, Rhenen, Den Haag en Wassenaar het resultaat zijn van spontane hybridisatie terwijl de planten van elders als verwilderde of aangeplante sierplanten beschouwd moeten worden.
René van Moorsel, 2014 - CC BY-SA 3.0


Tuinsalomonszegel
© Marian Baars - verspreidingsatlas.nl


Tuinsalomonszegel
© Marian Baars - verspreidingsatlas.nl


Tuinsalomonszegel
Dinkum - CC BY-SA 3.0


Tuinsalomonszegel
Höstblomma - CC BY-SA 3.0

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Mei en juni.

Afmeting: 15-50 cm.


Hans Toetenel - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Dorian Claeys - Public Domain


Isidre Blanc  - CC BY-SA 4.0

Wortels: Een wortelstok.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De stengels zijn kantig, naar boven toe smal gevleugeld en hangen boogvormig over.

Bladeren: De blauwachtig groene bladeren zijn eirond tot langwerpig met een zeer korte steelachtige voet. Ze staan in twee rijen.

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen staan afzonderlijk of met twee bij elkaar. Ze hangen naar één kant. De wit met groene bloemen zijn iets buikig en worden 5-7 mm dik en tot 2 cm lang. De zes bloembladen zijn buisvormig vergroeid en kaal. De helmdraden zijn eveneens kaal. De bloemen verspreiden een iets zoete geur.

Vruchten: Een bes. De blauwzwarte bessen zijn giftig. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Eenzaadlobbig.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op droge, matig voedselarme, kalkrijke, humushoudende grond (zand, leem en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen), bosranden, struwelen, zeeduinen (duinbos, duinstruweel, langs duinpaden en op beschutte noordhellingen), langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), rotsachtige plaatsen en soms op enigszins ruderale plaatsen.

Verspreiding

Wereld: Gematigde streken in Europa en Azië. Noordelijk tot de poolcirkel en westelijk tot in Zuid-Engeland en Portugal.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk algemeen in de Hollandse en Zeeuwse duinen. Elders zeer zeldzaam, o.a. op de Veluwe.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.

Welriekende salomonszegel

verspreidingsatlas.nl

Tuinsalomonszegel (Polygonatum x hybridum)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in de duinen (De Westhoek). De soort werd daar in 1992 ontdekt. In de negentiende eeuw ook gevonden in de buurt van Brussel.
Rode lijst. Met verdwijning bedreigd.


Wallonië: Vrij zeldzaam in het Maasgebied en in Lotharingen (de zuidelijke Ardennen).

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 3 (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 3 (1796)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

   

© 2001-2018 K.M. Dijkstra