Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Westerse karmozijnbes - Phytolacca americana

Frysk:

English: American pokeweed

FranÁais: Raisin d' Amťrique

Deutsch: Asiatische Kermesbeere

Synoniemen:

Familie: Phytolaccaceae (Karmozijnbesfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Phytolacca stamt van het Griekse phyton (een plant) en van het Franse lac, het Italiaans lacca of van het Arabische lakk en is een verwijzing naar de rode bessen met lakrood sap. Americana betekent uit Amerika.

Opmerking: De Oosterse karmozijnbes komt veel meer voor dan de Westerse karmozijnbes. De verschillen tussen beide soorten zijn klein.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli,  augustus en september.

Afmeting: 1-2 meter.


© Valentine Kalwij - verspreidingsatlas.nl


PhytoplanktonSandwich - CC0


F. D. Richards - CC BY-SA 2.0


Dave Richardson - CC BY 4.0

Wortels


gbif.org - Public Domain


Naturalis Biodiversity Center - CC0

Stengels: De stengels zijn vaak rood aangelopen.


F. D. Richards - CC BY-SA 2.0


Todd J Benkart - CC BY-NC-SA 4.0


Todd J Benkart - CC BY-NC-SA 4.0


angelodom - CC BY-NC 4.0

Bladeren: De grote, kale bladeren zijn eirond-langwerpig tot elliptisch, niet getand en met een spitse top. De bladvoet is wigvormig tot afgerond.


kuleuven-kulak.be/bioweb


Jessica - CC BY-NC 4.0


nbrown2010 - CC BY-NC 4.0


Todd J Benkart - CC BY-NC-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. Lange gesteelde trossen met groenachtig witte, later vaak roodachtige, 5-6 mm grote bloemen. Met tien meeldraden en tien stijlen. De tien vruchtbeginsels zijn (ten minste in de onderste helft) vergroeid. De bloemtrosen hangen aan de top enigszins over.


kuleuven-kulak.be/bioweb


© Bert Verbuggen - verspreidingsatlas.nl


Todd J Benkart - CC BY-NC-SA 4.0


gbif.org - CC BY-NC 4.0

Vruchten: De bessen zijn zwartpaars, geribd, vlezig en giftig. De vruchttrossen gaan aan de top overhangen. Tweezaadlobbig.


Laurianne Henry - CC BY 2.0


John B. - CC BY 2.0


davecito - CC BY 2.0


Dave Richardson - CC BY 4.0

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, open plaatsen op vochtige, voedselrijke grond.

Groeiplaatsen: Ruigten (humeuze ruigten), verwaarloosde tuinen en parkjes.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Ingeburgerd in Europa.

Nederland: Vrij zeldzaam. Voornamelijk in stedelijke gebieden. Ingeburgerd tussen 1900 en 1924.

Vlaanderen: Zeldzaam ingeburgerd.
WalloniŽ: Zeer zeldzaam. Niet ingeburgerd.

Toepassingen

Het sap van de vruchten werd gebruikt als verfstof, maar ook om port en rode wijn te kleuren. In de homeopathie wordt het gebruikt als middel bij borstklierontstekingen en bij reuma. Ondanks zijn giftigheid kauwden de indianen vroeger op de bessen van de Westerse karmozijnbes als medicijn tegen reuma.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Oosterse en Westerse karmozijnbes


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 3, Johan Carl Krauss (1796)


Naauwkeurige beschrijving der aardgewassen. Eerste boek. Van allerley boomen, Abraham Munting (1696)


Genera plantarum florae germanicae, Dicotyledones 1, Monochlamidae, deel 1, T.F.L. Nees von Esenbeck (1835)


Illustratio systematis sexualis Linnaei, J.S. Miller (Mueller, MŁller), M.B. Borckhausen, (1770-1777)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL