Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Wilde averuit - Artemisia campestris subsp. campestris

Andere namen

Frysk: Dúnaalst

English: Field Wormwood

Français: Armoise champêtre

Deutsch: Feld-Beifuß

Verouderde of andere namen: Artemissia lloydii

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asterales

Familie: Asteraceae (Composietenfamilie)

Geslacht: Artemisia (Alsem)

Soort: Artemisia campestris ssp. campestris

Naamgeving (Etymologie): Averuit betekent citroenkruid. Er zijn meerdere verklaringen voor de wetenschappelijke naam. Artemisia zou kunnen afstammen van het Grieksche artemès (gezond), vanwege de vele geneeskrachtige eigenschappen van de soorten van dit geslacht. Een tweede mogelijkheid is dat de naam is afgeleid van de godin van geboorte en vrouwen Artemis Eileythyia (de planten werden gebruikt bij vrouwenziektes). Ook is wel geopperd dat Artemis is vernoemd naar koningin Artemisia van Halikarnassos in Karië, die voor haar echtgenoot een beroemd mausoleum liet bouwen. Campestris betekent van het vlakke veld.

Ondersoorten: De andere ondersoort is Duinaveruit (zie daar).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid of halfstruik.

Winterknoppen: Chamaefyt.

Bloeimaanden: Augustus, september en oktober.

Afmeting: 25-100 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Matt Laviv - CC BY-SA 2.0

Wortels: De wortelstok is fors, veelkoppig en gaat tot 1½ meter diep.


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0


db.herbarium.arizona.edu - CC BY-NC 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De opstijgende of rechtopstaande stengels zijn vertakt, taai, glanzend bruinrood, weinig behaard en hebben een houtige voet.


© Niels Emers - verspreidingsatlas.nl


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande, meestal gesteelde bladeren zijn twee- tot drievoudig diep veerdelig. De bovenste bladeren zijn minder gedeeld en vaak zittend. Deze zijn lijnvormig tot bijna draadvormig met 0,5-1 mm brede slippen. Ze zijn zijdeachtig behaard, worden snel kaal en zijn dan glanzend donkergroen. Ze verspreiden maar weinig geur.


© Niels Emers - verspreidingsatlas.nl


© Theo Muusse - verspreidingsatlas.nl


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


AnRo0002 - CC0

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De kleine, opgerichte bloemhoofdjes vormen brede pluimen. De hoofdjes zijn 2-3 mm groot, geel, geelgroen of bruinrood, eivormig en staan rechtop of ze staan af. Er zijn alleen buisbloemen. De buitenste bloemen zijn vrouwelijk. De andere zijn mannelijk. De omwindselbladen zijn kaal of ze worden spoedig kaal. Vrouwelijke bloemen hebben een stijl met twee stempels en mannelijke bloemen hebben vijf met elkaar vergroeide meeldraden.


© Niels Emers - verspreidingsatlas.nl


Matt Laviv - CC BY-SA 2.0


Matt Laviv - CC BY-SA 2.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Giacomo Bellone - CC BY-NC-ND 4.0


Giacomo Bellone - CC BY-NC-ND 4.0


Giacomo Bellone - CC BY-NC-ND 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, vrij open plaatsen op droge, voedselarme tot matig voedselrijke, kalkhoudende en min of meer humusarme zandgrond.

Groeiplaatsen: Rivierduinen, dijken, langs spoorwegen, grasland, bermen (uiterwaarden), zeeduinen (bermen in de binnenduinen) en braakliggende grond.

Verspreiding

Wereld: In een groot deel van het noordelijk halfrond, van subtropische tot continentale gebieden. De soort mijdt erg regenrijke gebieden.


gbif.org

Artemisia campestris


gbif.org

Wilde averuit (Artemisia campestris subsp. campestris)

Nederland: Zeldzaam in het oostelijke rivierengebied en zeer zeldzaam in de Hollandse duinen.
Rode lijst 2012. Ernstig bedreigd. Trend sinds 1950: zeer sterk afgenomen. Zeer zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam ingeburgerd in de duinen. Vroeger ook op enkele plaatsen in het binnenland.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.


Wallonië: Sinds 1979 werd de soort nog slechts op twee plaatsen waargenomen.
Rode lijst. Ernstig bedreigd. Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 13, Jan Kops, F. A. Hartsen en F.W. van Eeden (1868)


Flora Batava, deel 13, Jan Kops, F. A. Hartsen en F.W. van Eeden (1868)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 7 (1813)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 7 (1813)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

 

© 2001-2018 K.M. Dijkstra