Wilde planten in Nederland en België

Wilde hyacint - Hyacinthoïdes non-scripta en Spaanse hyacint - Hyacinthoïdes hispanica

Frysk: Wylde hyasint

English: Bluebells

Français: Jacinthe des bois

Deutsch: Hasenglöckchen

Synoniemen: Kruishyacint, Scilla non-scripta, Hyacinthus non-scriptus, Hyacinthoïdes hispanica, Scilla hispanica, Scilla x massartiana, Hyacinthoides x massartiana, Endymion non-scriptus, Endymion non-scriptum, Endymion nutans, Scilla nutans

Familie: Asparagaceae (Aspergefamilie)

Naamgeving (Etymologie): Hyacinthoïdes betekent gelijkend op hyacintn en non-scripta betekent niet beschreven.

Kruisingen: Veel planten in Nederland en België zijn waarschijnlijk kruisingen van Wilde hyacint (Hyacinthoïdes non-scripta) en Spaanse hyacint (Hyacinthoïdes hispanica). De volkomen vruchtbare bastaard wordt Basterdhyacint (Hyacinthoides x massartiana) genoemd.

Opmerking: De foto's bij de beschrijving kunnen van Wilde hyacint, Spaanse hyacint of  Basterdhyacint zijn.

Spaanse hyacint


© Fred Bos - verspreidingsatlas.nl


© Fred Bos - verspreidingsatlas.nl

Basterdhyacint


© Fred Bos - verspreidingsatlas.nl


© Fred Bos - verspreidingsatlas.nl

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: April en mei.

Afmeting: 15-50 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: De bollen zijn eivormig en 1-3 cm in doorsnee. Ze vormen nevenbollen.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: De rechtopstaande bloeistengels zijn rond.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De bladeren zijn breed lijnvormig, iets gootvormig  en 0,5-1½ cm breed.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De knikkende bloemen hangen in een naar één kant gekeerde en aan de top overhangende tros. Ze zijn paarsblauw of soms roze of wit, klokvormig en 1,2-2 cm. De bloemdekbladen  zijn aan de voet iets vergroeid en aan de top min of meer omgebogen. De bloemsteeltjes zitten in de oksel van een lijnvormig, lang toegespitst schutblad.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten zijn eivormig. De ronde zaden zijn dofzwart. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Eenzaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Licht beschaduwde, zelden zonnige plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, humeuze, zwak zure tot neutrale grond (zand, leem, zavel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen en bij buitenplaatsen), houtwallen, struwelen, eendenkooien, zeeduinen (duinbossen), grasland en bermen (beschaduwde grazige plaatsen) en soms in gebergten of op klippen langs de kust.
Spaanse hyacint: Vochtige, voedselrijke loofbossen, struwelen en begraafplaatsen. Meestal in de nabijheid van bebouwing.

Verspreiding

Wereld: Wilde hyacint: Noordwest-Afrika en in de meest westelijke strook van Europa. Noordelijk tot in Schotland, België en mogelijk ook Nederland. Op een paar plaatsen ingeburgerd in Scandinavië.

Spaanse hyacint: Oorspronkelijk uit het westen van Spanje en Portugal. Elders ingeburgerd.

Basterdhyacint

Nederland: Vrij algemeen. Het meest langs de binnenduinrand, in Midden-Nederland en in Limburg. Elders geregeld verwilderd of als stinsenplant.

Wilde hyacint

Spaanse hyacint

Basterdhyacint

Vlaanderen: Wilde hyacint: Vrij algemeen in de Leemstreek. Elders zeldzamer.


Spaanse hyacint: Het meest in de duinen, maar ook steeds meer in het binnenland.

Wallonië: Vrij algemeen in Brabant. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Toepassingen

In de Middeleeuwen werd uit de knollen lijm en zetmeel voor stijfsel gewonnen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Jacinten
Cruijdeboek, deel 2, Rembert Dodoens. Bloemen, welrieckende cruyden, saden, ende dyer ghelijcken (1554)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

© 2001-2020 K.M. Dijkstra