Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Wilde hyacint - Spaanse hyacint - Kruishyacint - Hyacinthoïdes non-scripta

Andere namen

Frysk: Wylde hyasint

English: Bluebells

Français: Jacinthe des bois

Deutsch: Hasenglöckchen

Verouderde of andere namen: Scilla non-scripta, Hyacinthus non-scriptus, Hyacinthoïdes hispanica,
Scilla hispanica, Scilla x massartiana, Hyacinthoides x massartiana, Endymion non-scriptus,
Endymion non-scriptum, Endymion nutans, Scilla nutans

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asparagales

Familie: Asparagaceae (Aspergefamilie)

Geslacht: Hyacinthoïdes

Soort: Hyacinthoïdes non-scripta

Naamgeving (Etymologie): Hyacinthoïdes betekent gelijkend op hyacintn en non-scripta betekent niet beschreven.

Kruisingen: Veel planten in Nederland en België zijn waarschijnlijk kruisingen van Wilde hyacint (Hyacinthoïdes non-scripta) en Spaanse hyacint (Hyacinthoïdes hispanica). De volkomen vruchtbare bastaard wordt Kruishyacint (Hyacinthoides x massartiana) genoemd.


Spaanse hyacint
© Fred Bos - verspreidingsatlas.nl


Spaanse hyacint
© Fred Bos - verspreidingsatlas.nl


Kruishyacint
© Fred Bos - verspreidingsatlas.nl


Kruishyacint
© Fred Bos - verspreidingsatlas.nl

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: April en mei.

Afmeting: 15-50 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: De bollen zijn eivormig en 1-3 cm in doorsnee. Ze vormen nevenbollen.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: De rechtopstaande bloeistengels zijn rond.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De bladeren zijn breed lijnvormig, iets gootvormig  en 0,5-1½ cm breed.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De knikkende bloemen hangen in een naar één kant gekeerde en aan de top overhangende tros. Ze zijn paarsblauw of soms roze of wit, klokvormig en 1,2-2 cm. De bloemdekbladen  zijn aan de voet iets vergroeid en aan de top min of meer omgebogen. De bloemsteeltjes zitten in de oksel van een lijnvormig, lang toegespitst schutblad.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten zijn eivormig. De ronde zaden zijn dofzwart. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Eenzaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Licht beschaduwde, zelden zonnige plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, humeuze, zwak zure tot neutrale grond (zand, leem, zavel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen en bij buitenplaatsen), houtwallen, struwelen, eendenkooien, zeeduinen (duinbossen), grasland en bermen (beschaduwde grazige plaatsen) en soms in gebergten of op klippen langs de kust.
Spaanse hyacint: Vochtige, voedselrijke loofbossen, struwelen en begraafplaatsen. Meestal in de nabijheid van bebouwing.

Verspreiding

Wereld: Noordwest-Afrika en in de meest westelijke strook van Europa. Noordelijk tot in Schotland, België en mogelijk ook Nederland. Op een paar plaatsen ingeburgerd in Scandinavië.
Spaanse hyacint: Oorspronkelijk uit het westen van Spanje en Portugal. Elders ingeburgerd.


gbif.org
Wilde hyacint


gbif.org

Spaanse hyacint (Hyacinthoïdes hispanica)

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen langs de binnenduinrand en zeldzaam in Zuid-Limburg. Elders meestal alleen verwilderd of als stinsenplant.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Wilde hyacint

verspreidingsatlas.nl

Spaanse hyacint (Hyacinthoïdes hispanica)

verspreidingsatlas.nl

Kruishyacint (Wilde hyacint x Spaanse hyacint)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Wilde hyacint: Vrij algemeen in de Leemstreek. Elders zeldzamer.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.


Wilde hyacint

Spaanse hyacint: Het meest in de duinen, maar ook steeds meer in het binnenland.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.


Spaanse hyacint

Wallonië: Vrij algemeen in Brabant. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Beschermd.

Toepassingen

In de Middeleeuwen werd uit de knollen lijm en zetmeel voor stijfsel gewonnen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm

© 2001-2018 K.M. Dijkstra