Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Wildemanskruid - Pulsatilla vulgaris

Andere namen

Frysk:

English: Pasqueflower

Français: Pulsatille commune

Deutsch: Gewöhnliche Küchenschelle

Verouderde of andere namen: Anemone pulsatilla

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Ranunculales

Familie: Ranunculaceae (Ranonkelfamilie)

Geslacht: Pulsatilla (Wildemanskruid)

Soort: Pulsatilla vulgaris

Naamgeving (Etymologie): Pulsatilla komt uit het Latijn pulsare en betekent bewegen, kloppen of schudden, omdat de bloemen door de wind op en neer slaan. Ze bloeien in een tijd dat de wind ze veel door elkaar schudt. Vulgaris betekent gewoon.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Maart, april en mei.

Afmeting: 5-40 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een wortelstok.


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De stengels zijn dicht zilvergrijs behaard.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De wortelrozetbladen zijn gesteeld en geveerd met dubbel veerdelige slippen en lijnvormige tot langwerpige slippen. De drie zittende stengelbladen groeien in een krans. Ze zijn met hun bladscheden onderling vergroeid en diep gedeeld in lange, lijnvormige slippen.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De alleenstaande, schuin omhoog staande of soms iets knikkende bloemen zijn paars, klokvormig en 5-8½ cm. Er zijn meestal zes dicht behaarde bloemdekbladen en talrijke stampers.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Vruchten met een tot 5 cm lange, pluizig behaarde snavel. Samen vormen de dopvruchten een bolvormig wollig hoofdje. De zaden zijn kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot halfbeschaduwde plaatsen op droge, niet bemeste, vrij voedselarme, vaak kalkhoudende grond (zand en kalksteen).

Groeiplaatsen: Rivierduinen en grasland (onbemest kalkgrasland en kortblijvend en meestal begraasd grasland op hellingen).

Verspreiding

Wereld: Midden-Europa van Denemarken en Zuid-Zweden tot in Zuid-Frankrijk. Ook in Engeland.


gbif.org

Nederland: Vroeger langs de Oude IJssel en de Gelderse IJssel. Voor het laatst in het wild gevonden in 1968.
Rode lijst 2012. Verdwenen uit Nederland. Trend sinds 1950: maximaal afgenomen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Niet in Vlaanderen.

Wallonië: Zeldzaam tot zeer zeldzaam in het Maasgebied en in de Ardennen.
Rode lijst. Ernstig bedreigd. Beschermd.

Wetenswaardigheden

In Engeland heet de plant Pasqueflower, omdat de soort omstreeks pasen bloeit. In de Verenigde Staten wordt de plant Prairie-crocus genoemd. Uit de plant werd een groene kleurstof gewonnen die werd gebruikt om paaseieren mee te verven.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 4 (1800)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 4 (1800)


Grosse Kuhschelle
Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra