Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Winterakoniet - Eranthis hyemalis

Andere namen

Frysk: Ayttablomke

English: Winter Aconite

Français: Eranthe d'hiver

Deutsch: Winterling

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Ranunculales

Familie: Ranunculaceae (Ranonkelfamilie)

Geslacht: Eranthis (Winterakoniet)

Soort: Eranthis hyemalis

Naamgeving (Etymologie): Eranthis komt van het Griekse er (voorjaar) en anthos (bloem), dus een voorjaarsbloem. Hyemalis betekent winters of in de winter bloeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Februari en maart.

Afmeting: 5-15 cm.


Zeynel Cebeci - CC BY-SA 4.0


Maja Dumat - CC BY 2.0


Gunnar Creutz - CC BY-SA 4.0


Ljuba brank - CC BY-SA 3.0

Wortels: Een korte, dikke, knolvormige wortelstok.


Danny S. - CC BY-SA 3.0


Danny S. - CC BY-SA 3.0


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org

Stengels: Een rechtopstaande, gladde, roodbruine bloemstengel met één bloem. De bladstelen zijn aan de voet omhuld door schubben.


Dominicus Johannes Bergsma - CC BY-SA 4.0


Dominicus Johannes Bergsma - CC BY-SA 4.0


Kenraiz - CC BY-SA 3.0


Christer T Johansson - CC BY 3.0

Bladeren: Glanzend donkergroene bladeren. Er is één of er zijn enkele wortelbladeren met een lange steel. Het blad is in omtrek rond, maar diep handvormig ingesneden. Onder de bloem zit een krans van drie diep ingesneden bladeren.


Christer T Johansson - CC BY 3.0


Christer T Johansson - CC BY 3.0


Raul654 - CC BY-SA 3.0


Meneerke bloem - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De gele, 2-3 cm grote bloemen zijn in knop knikkend. Er groeit maar één bloem per stengel. Meestal zijn er zes eivormige tot langwerpige bloemdekbladen. Onder de bloem zie je een krans van niet gesteelde, diep ingesneden omwindselbladen. De kroonbladen zijn klein, bekervormig en bovenaan in tweeën gespleten. Er zijn veel meeldraden en één stijl met stempel.


Hedwig Storch - CC BY-SA 3.0


Dezidor - CC BY 3.0


AnemoneProjectors - CC BY-SA 2.0


Meneerke bloem - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. Een tot 1½ cm groot vruchthoofdje met meestal zes kokervruchtjes. Tweezaadlobbig.


Rüdiger - CC BY-SA 3.0


Meneerke bloem - CC BY-SA 3.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Licht beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot zeer voedselrijke, humeuze, kalkrijke grond (zandige klei en zware leem). Vaak op grazige plaatsen.

Groeiplaatsen: Bossen (bij buitenplaatsen en parkbossen), bosranden, struwelen, kreupelhout, bermen, langs lanen, tuinen, wijngaarden, plantsoenen en grasland (beschaduwde gazons).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit de Zuid-Europese gebergten, van Zuid-Frankrijk, via Italië tot in de Balkan. Ingeburgerd in West- en Midden-Europa. Ook verwilderd in Noord-Amerika.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam. Het meest in Groningen, Zuid-Limburg, het rivierengebied, aan de binnenduinrand en vooral in Noordwest-Fryslân.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Ingeburgerd in de 17de eeuw.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in de Leemstreek.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.


Wallonië: Zeer zeldzaam in Brabant en in het Maasgebied.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra