Wilde planten in Nederland en België

Witte rapunzel - Phyteuma spicatum

Frysk:

English: Spiked Rampion

Français: Raiponce en épi

Deutsch: Ährige Teufelskralle,

Synoniemen: Phyteuma spicatum subsp. spicatum

Familie: Campanulaceae (Klokjesfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Mogelijk werd Phyteuma afgeleid van het Griekse phyteuo (planten) of van het Griekse phyton (plantaardige groei). Spicatum betekent aarvormig.

Ondersoorten: Voorheen werden beide soorten rapunzel gezien als ondersoorten: Witte rapunzel (Phyteuma spicatum ssp. spicatum) en Zwartblauwe rapunzel (Phyteuma spicatum ssp. nigrum).

Kruising: Planten die door kruising van beide ondersoorten zijn ontstaan hebben vaak lichtblauwe bloemen, maar de bloemtrossen kunnen ook de vorm van de één en de kleur van de ander hebben.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Eind mei en juni.

Afmeting: 30-90 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Puusterke -
CC BY-SA 4.0

Wortels: Een korte, knolvormige wortelstok.


Kenraiz -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De bloeistengels staan rechtop.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb

Bladeren: De bladeren zijn kaal. De wortelbladeren zijn langgesteeld, eirond tot langwerpig en met een hartvormige voet. De middelste stengelbladeren zijn langwerpig en hebben meestal een afgeronde of zwak hartvormige voet. De bladrand is meestal onregelmatig dubbel gezaagdtot gekarteld. De schutbladen zijn lijnvormig en maar zelden langer dan de bloemen.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


kuleuven-kulak.be/bioweb

Bloemen: Tweeslachtig. De ongeveer 1 cm lange bloemen vormen samen 4-10 cm lange, rolronde aren. Ze zijn geelachtig wit en bovenaan vaak groenachtig. De kroonbladen zijn aan de top met elkaar vergroeid. De stempel is tweelobbig. Planten die door kruising met de Zwartblauwe rapunzel zijn ontstaan hebben vaak lichtblauwe bloemen, maar ook kunnen de bloemtrossen de vorm van de één en de kleur van de ander hebben.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


MurielBendel -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Joan Simon -
CC BY-SA 2.0


dendrofil -
CC BY-SA 3.0


© Adrie van Heerden - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Lichte tot matig beschaduwde (zelden zonnige) plaatsen op vochtige tot vrij natte, matig voedselrijke, humeuze, zwak zure tot neutrale, lemige, humeuze grond (zand en leem).

Groeiplaatsen: Bossen (natte loofbossen en langs bosgreppels), houtwallen, lanen, waterkanten (langs bosbeken), grasland (bergweiden en beekdalgrasland) en zelden in bermen.

Verspreiding

Wereld: Midden-Europa, van Noord-Italië tot in West-Frankrijk, België en Nederland. Noordelijk tot in Jutland en Estland, met natuurlijke voorposten in het zuiden van Engeland en in het zuiden van Noorwegen.

Nederland: Zeer zeldzaam in het westen van Noord-Brabant (ten zuiden van Breda) en uiterst zeldzaam of verdwenen in het oosten en midden van het land.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam.
Wallonië:
Vrij zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL