Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Wolfskers - Atropa bella-donna

Frysk: Belladonna

English: Deadly nightshade

FranÁais: Belladone

Deutsch: Schwarze Tollkirsche

Synoniemen:

Familie: Solanaceae (Nachtschadefamilie)

Naamgeving (Etymologie): Atropa is genoemd naar de Griekse Atropos, de onafwendbare. Ze was een van de drie ongeluksgodinnen, de Parzen, die de door haar zusters gesponnen levensdraad afsnijdt, dit is een verwijzing naar zijn giftigheid. Bella donna betekent schone vrouw. Het sap van deze plant werd op de ogen gedruppeld waardoor de ogen glanzend werden en de oogpupillen werden verwijd (atropine). In het kruidenboek van Clusius heet Wolfskers ďgrote nascayeĒ.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 50-150 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Lange, dikke en vertakte wortels. Heel soms met uitlopers.

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn vaak vertakt.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De bladeren zijn klierachtig kort behaard. Ze zijn eirond tot langwerpig en ze lopen af in de korte steel. De bovenste bladeren staan twee aan twee, waarvan er ťťn kleiner is.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen staan afzonderlijk op gebogen stelen in oksels van de bovenste bladeren. De kroon is vijflobbig, bruinpaars of groenig, klokvormig en 2Ĺ-3 cm. De stijl is eerst langer dan de meeldraden, later zijn ze ongeveer even lang.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: De giftige bessen zijn zwart, glanzend, bolrond en bevatten paars sap. Onder de bes staat de vergrote kelk stervormig uitgespreid. Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Jean-Claude Calais - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Meestal half beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, stikstofrijke, vaak kalkrijke, humushoudende grond (mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bossen (open plekken en langs bospaden, bosranden, kapvlakten, brandvlakten, stenige plaatsen, ruderale plaatsen en braakliggende grond.

Verspreiding

Wereld: Zuidwest-AziŽ, Noord-Afrika en in Zuid-, Midden- en West-Europa. Noordelijk tot in Midden-Engeland en Nederland.

Nederland: Zeer zeldzaam, o.a. in Zuid-Limburg en Gelderland.

Vlaanderen: Zeldzaam. Het meest in de omgeving van Antwerpen en Brussel.
WalloniŽ:
Zeldzaam.

Wetenswaardigheden

Slakken, sommige herkauwers, hazen en konijnen schijnen zonder veel problemen van Wolfskers te kunnen eten.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)


Cruijdeboek, deel 3, Rembert Dodoens. Wortelen, medecynale cruyden, ende quaden hinderlijcke ghewassen (1554)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Kršuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1914)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Flora von Deutschland, ÷sterreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomť (1885-1905)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's NatŁrlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL