Wilde planten in Nederland en België

Zoete kers - Prunus avium

Frysk: Swiete kers

English: Wild Cherry

Français: Merisier

Deutsch: Vogel-Kirsche

Synoniemen: Cerasus avium, Kriek

Familie: Rosaceae (Rozenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Prunus is misschien afgeleid van het Griekse prooinos (vroegtijdig), dat op het vroeg rijp zijn van de vruchten van de wilde pruim zou slaan. Avium betekent van vogels.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Boom.

Winterknoppen: Fanerofyt.

Bloeimaanden: April en mei.

Afmeting: 3 tot 20 meter.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stam: Een rechte stam. De bast is roodbruin tot grijsachtig met horzontale lenticellen. Het laat in dunne, papierachtige stroken los.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Takken: Een wijdvertakte, vrij open kroon. Jonge takken zijn kaal.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande, dunne bladeren zijn langwerpig tot ovaal iets rimpelig, veernervig, gezaagd, van boven matgroen, van onderen iets blijvend behaard, vaak roodachtig en 6-15 cm lang. Ze hebben een spitse top. De bladstelen zijn 3 cm (tot soms 7 cm) en met één of enkele klieren, vooral aan de top.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen verschijnen tegelijk met de bladeren. Ze groeien in bundels van twee of drie, maar soms tot zes. Aan de voet zonder blaadjes. De vijf witte, ovale kroonbladen zijn 1-1½ cm. De vijf kelkbladen zijn teruggeslagen. De bloemen bevatten tot twintig meeldraden. Het onderstandig vruchtbeginsel heeft een stijl met stempel. De bloemsteel is 3-5 cm, met aan de voet alleen knopschubben.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een steenvrucht. De bolvormige kersen hangen aan lange stelen. Ze zijn vlezig, helder lichtrood tot zwartrood, zelden geelwit, 0,9-1,5 cm, zoet, zuur of wrang en bevatten één gladde pit. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half beschaduwde, warme plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke, zwak zure tot kalkrijke, luchtige, humeuze grond (mergel, löss, leem en zand).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen, hellingbossen, rivierbossen en beekdalbossen), bosranden, heggen, houtwallen, bermen en waterkanten (beekoeverwallen).

Verspreiding

Wereld: In West-, Midden- en Zuidoost-Europa. Oostelijk tot bij de Kaspische Zee. Ook in Noordwest-Afrika. Ingeburgerd in o.a. Noord-Amerika en Nieuw-Zeeland.

Nederland: Algemeen, maar zeldzamer op zeeklei.

Vlaanderen: Algemeen.
Wallonië:
Vrij algemeen.

Wetenswaardigheden

Zoete kers is de stamvorm van een deel van de gekweekte kersen. Vrij dicht opeen opgegroeide bomen leveren mooi hout van goede kwaliteit, dat onder meer voor meubels en fineer wordt gebruikt. Van de kersen kan men jam, siroop en hoestmiddeltjes maken. Van fijngestampte kersen worden likeuren gedistilleerd. De kersen zijn zeer in trek bij spreeuwen. Op ongunstige omstandigheden, zoals een hoge grondwaterstand, beschadigingen, parasieten, en te zware bemesting, reageert Zoete kers door te gommen: de bast scheidt dan een kleverig, bruinig vocht uit.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885)


Taschenbuch zum Pflanzenbestimmen, Prof. Dr Paul Graebner (1918)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL