Zomprus

Namen

Wetenschappelijk: Juncus articulatus

Nederlands: Zomprus

Frysk: Gallerusk

English: Jointed Rush (Jointleaf Rush)

Français: Jonc noueux

Deutsch: Glieder-Binse

Familie: Juncaceae (Russenfamilie)

Geslacht: Juncus (Rus)

Kruisingen: Zomprus kan een bastaard vormen met Veldrus (Juncus x surrejanus) em met Alpenrus (Juncus x alpipniformis).

Naamgeving (Etymologie): Juncus komt van het Latijnse jungere (verbinden), omdat soorten van dit geslacht werden gebruikt als bind- en vlechtmateriaal. Articulatus betekent geleed.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt of helofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 20 tot 90 cm.


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


Karelj - CC BY-SA 3.0


AnRo0002 - CC0


Daderot - CC0

Wortels: De kruipende wortelstok is vaak kort. Worteldiepte 10 tot 20 cm.


Dean Wm. Taylor - CC BY 2.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De liggende, opstijgende of opgerichte, soms aan de voet kruipende en wortelende of op het water drijvende stengels komen meestal scheef uit de grond. Aan de voet zijn ze omhuld door enkele scheden zonder bladschijf. Hogerop dragen ze drie tot vijf volledig ontwikkelde bladeren. Zomprus groeit vaak in losse polletjes.


AnRo0002 - CC0


Kristian Peters - CC BY-SA 3.0


John Tann - CC BY 2.0


Jmp48 - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De vrij donkergroene bladeren hebben van buiten af zichtbare dwarsschotten.


Radio Tonreg - CC BY 2.0


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemhoofdjes zitten in een meestal vrij sterk vertakte bloeiwijze. Tenminste één van de zijtakken van de bloeiwijze staat recht af. De donkerbruine bloemdekbladen zijn ongeveer 3 mm lang. Onderling zijn ze vrijwel even lang. Ze hebben een toegespitste tot vrij stompe top en eindigen niet in een krom naaldje.


James Lindsey - CC BY-SA 3.0


Radio Tonreg - CC BY 2.0


HermannSchachner - CC0


Karelj - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. De glanzend donkerbruine tot zwarte vruchten worden tot 4 mm lang. Ze hebben een kort gesnavelde top, die boven de bloemdekbladen uitsteekt. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Eenzaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


Ivar Leidus - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Biotoop

Bodem: Zonnige, open tot grazige plaatsen op natte, matig voedselrijke tot voedselrijke, zwak tot matig zure, vaak verstoorde grond. Ook op brakke bodem (zand, leem, zavel, klei en veen). De plant kan overstroming goed verdragen.

Groeiplaatsen: Grasland (zompig weiland), waterkanten (langs verse greppels, slootkanten, beweide kreekoevers en pas gegraven vijvers), moerassen (aan de randen van trilvenen), zeeduinen (strandvlakten die zeer zelden door de zee bereikt worden en duinvalleien), IJsselmeerwaarden in Fryslân, afgravingen (zand- en leemgroeven en kleiafgravingen), opgespoten grond, baggerstortterreinen en randen van uiterwaarden.

Verspreiding

Wereld: Gematigde streken op het noordelijk halfrond, voornamelijk in Europa, West-Azië en oostelijk Noord-Amerika. Ook in verspreide delen van Afrika, Zuidoost- Azië en Australië.

Zomprus - Juncus articulatus

Nederland: Algemeen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Zomprus

Verspreidingsatlas.nl

Zomprus x Veldrus (Juncus x surrejanus)

Verspreidingsatlas.nl

Rechte rus x Zomprus (Juncus x alpipniformis)

Verspreidingsatlas.nl

 

Vlaanderen: Vrij algemeen, maar zeldzamer in het zuiden van Haspengouw.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Zomprus - Juncus articulatus

Wallonië: Vrij algemeen.

Oude illustraties


Flora Batava, deel 5, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1828)


Flora Batava, deel 5, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1828)


Flora Batava, Jan Kops en F. W. van Eeden. Deel 18 (1889)


Flora Batava, Jan Kops en F. W. van Eeden. Deel 18 (1889)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra