Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Zuurbes - Berberis vulgaris

Frysk-Soerbei

English-Barberry

FranÁais-Epine vinette

Deutsch-GewŲhnliche Berberitze

Synoniemen

Familie-Berberidaceae (Berberisfamilie)

Naamgeving (Etymologie)-Berberis is mogelijk afgeleid van het Griekse berberi (parelmossel). Wellicht is de plant zo genoemd naar de komvormig gewelfde bloemdekbladen die de helmknoppen en de stempel beschermen. Volgens anderen is berberis afgeleid van Barbaris, een Arabisch woord voor de plant. Vulgaris betekent gewoon.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur-Overblijvend.

Plantvorm-Fanerofyt.

Hoofdbloei-April t/m juni.

Afmeting-1-4 meter.


Famartin - cc by-sa 4.0


Arnstein RÝnning - cc by-sa 3.0


Petr äŪma - cc by-nc 4.0


Karl Gruber - cc by-sa 3.0

Takken-De lange takken zijn min of meer boogvormig, bruin of geelachtig en meestal met driedelige dorens. In de oksels groeien korte zijtakjes met een groepje bladeren, die uitlopen in een overhangende tros. In het jaar na de bloei groeien de zijtakjes uit tot lange takken.


Gerhard Koller - cc by-sa 3.0


MurielBendel - cc by-sa 4.0


Benjamin Zwittnig - cc by 2.5 si


Borealis55 - cc0

Bladeren-Zwak giftig. De blauwgroene (van onderen lichtgroene) bladen zijn 2-6 cm lang. Ze zijn langwerpig omgekeerd eirond, gezaagd of getand en aan de voet in een korte steel versmald. Aan korte driedoornige takjes staan ze dicht bijeen. Er zijn geen steunblaadjes.


Hanneke Waller - cc by-nc-sa 3.0 nl


AfroBrazilian - cc by-sa 4.0


Benjamin Zwittnig - cc by 2.5 si


Adrie van Heerden - cc by-nc-sa 3.0 nl

Bloemen-Tweeslachtig. Hangende, 3-5 (-6) cm lange trossen, die tegenover elkaar staan of in kransen van drie groeien, met zeer kleine schutblaadjes aan de voet van de bloemsteel. De 6-8 mm grote, sterk geurende bloemen zijn heldergeel en met zes meeldraden en ťťn stamper.


Meneerke bloem - cc by-sa 3.0


Muriel Bendel - cc by-sa 4.0


Molekuel - cc by 3.0


Steinsplitter - cc by-sa 4.0

Vruchten en zaden-De eetbare, maar zure, langwerpige, niet doorschijnende bessen zijn oranjerood en bevatten twee zaden. Tweezaadlobbig.


Hans Toetenel - cc by-nc-sa 3.0 nl


Lazaregagnidze - cc by-sa 3.0


Roger Mladek - cc by-sa 3.0


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem-Zonnige plaatsen op meestal vrij droge tot soms vochthoudende, kalkrijke, vrij voedselarme grond. In zuidelijker streken ook op kalkarme plaatsen (mergel, duinzand en stenige grond).

Groeiplaatsen-Duinstruwelen, lichtrijke bossen, bosranden, struwelen (o.a. op steile kalkhellingen), rotsachtige plaatsen en heggen.

Verspreiding

Wereld-Europa (behalve in het noorden van ScandinaviŽ) en Zuidwest-AziŽ.

Nederland-Inheems. Vrij zeldzaam.

Vlaanderen-Inheems. Vrij zeldzaam.

WalloniŽ-Inheems. Vrij zeldzaam.

Wetenswaardigheden

Het hout en de wortels zijn geel door berberidine, dat als verfstof voor textiel en leer en ook als geneesmiddel tegen spijsverteringsstoornissen en verstoppingen gebruikt kan worden. Het harde hout wordt gebruikt voor inleg- en draaiwerk. De rode bessen zijn wrang, maar eetbaar en rijk aan vitamine C. Ze zijn geschikt voor het maken van limonade, gelei of jam. In tuinen komen veel soorten en variŽteiten van de Berberis voor, waaronder een variŽteit van Zuurbes met purperkleurige bladeren.

2001-2023 Klaas Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl