Zwart tandzaad

Namen

Wetenschappelijk: Bidens frondosa

Nederlands: Zwart tandzaad

Frysk: Swarte foarkestekker

English: Beggar Ticks (Devil's beggartick)

Français: Bident à fruits noirs

Deutsch: Schwarzfrüchtiger Zweizahn

Familie: Composietenfamilie, Asteraceae (Compositae)

Geslacht: Bidens, Tandzaad

Naamgeving: Bidens komt van het Latijnse bis (twee) en dens (tand), verwijzend naar de vrucht. Frondosa betenet met veel bladen.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Augustus en september.

Afmeting: 30 tot 100 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Malte - CC BY 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0

Wortels


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


hasbrouck.asu.edu - CC BY-NC 3.0


mam.ansp.org - CC BY-NC 3.0

Stengels: De stengels zijn vaak bossig vertakt. Ze zijn slanker dan die van Veerdelig tandzaad. De stengel is vaak glanzend paars tot dieprood van kleur.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Enrico Blasutto - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De bladeren bestaan uit drie of vijf deelblaadjes, waarvan tenminste de onderste twee kort gesteeld zijn. De blad-as heeft geen vleugelrand, zodat de deelblaadjes aan de voet niet met elkaar verbonden zijn.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Enrico Blasutto - CC BY-SA 3.0


SB Johnny - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De rechtopstaande, gele bloemhoofdjes zijn 1-2 cm. De bloemen hebben vrijwel nooit lintbloemen. De buitenste omwindselbladen zijn korter dan de donkergekleurde binnenste omwindselbladen. Ze zijn zelden bladachtig.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Peter Hegi - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Enrico Blasutto - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De zwartbruine zaden zijn sterk afgeplat, knobbelig, hebben stekeltjes en twee vruchtpluisnaalden. Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Steve Hurst - USDA-NRCS PLANTS Database


Fornax - CC BY-SA 3.0

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pionier) op vochtige tot vaak natte, voedselrijke tot zeer voedselrijke, met name stikstofrijke grond (van zand tot klei).

Groeiplaatsen: Waterkanten (o.a. rivieren, kanalen, sloten, kleiputten, vijvers, stenen beschoeiingen, havenmurenn, grachtmuren, voor gesloten sluizen, langs dammen en op de bodems van drooggelopen bermsloten), grienden, ruigten, ruderale plaatsen, omgewerkte grond, langs perken, wegranden en zelden heide (langs heidevennen).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Ingeburgerd in Zuid-, Midden- en West-Europa. Sinds de 18e eeuw in Europa.

Zwart tandzaad - Bidens frondosa

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen, maar zeldzaam in de Hollandse duinen, het noordelijk zeekleigebied, Flevoland en Zuid-Limburg. Niet in grote delen van Zeeland en op enkele Waddeneilanden. Ingeburgerd tussen 1900 en 1924.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen in de Kempen en langs de rivieren. Elders vrij algemeen tot zeer zeldzaam.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Zwart tandzaad - Bidens frondosa

Wallonië: Algemeen langs de Maas. Elders vrij algemeen tot zeer zeldzaam.

© 2001-2017 K.M. Dijkstra